Choroby weneryczne (STD) - rodzaje i przyczyny | Your KAYA
Co ty wiesz o STD?

Udostępnij

Co ty wiesz o STD?

Jak ustrzec się przed problemem chorób przenoszonych drogą płciową? Elementem profilaktyki powinna być przede wszystkim edukacja, a że nie zawsze zapewnia ją szkoła, to nadciągamy z szybkim kursem: Podstawy STD.

Ewa Stanicka

Opublikowano: 5.03.20205 minczytania

yourKAYA std

Ilustracja: Jarek Danilenko

    Choroby przenoszone drogą płciową są w naszej kulturze tematem tabu. Wstyd, stygmatyzacja, a często także poczucie winy to tylko niektóre uczucia, które towarzyszą chorym. Unikanie rozmów na ten temat ma jednak szkodliwe i niebezpieczne konsekwencje – milczenie, niewiedza i brak odpowiedniej edukacji powodują, że choroby rozprzestrzeniają się w szybkim tempie. Amerykańskie Centres for Disease Control and Prevention (Centra Kontroli i Prewencji Chorób) podają, że każdego roku rejestrują około 20 milionów chorych, a niemal połowa zakażeń dotyczy osób poniżej 25. roku życia. Jak więc ustrzec się przed tym problemem? Poniżej prezentujemy krótkie wprowadzenie do tematyki STD, czyli chorób przenoszonych drogą płciową.

    Czym konkretnie one są? Zbiorczo określa się w ten sposób choroby (bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i grzybiczne), którymi zarazić się można na drodze kontaktów płciowych. Doprecyzujmy: chodzi przede wszystkim o kontakty waginalne, analne lub oralne z osobą zarażoną. Wiele osób obawia się zarażenia przez kontakt z deską sedesową lub hotelowym ręcznikiem, które mogły zostać zainfekowane przez nosiciela bakterii lub wirusa, jednak prawdopodobieństwo takiego rozwoju zdarzeń jest znikome – bakterie mogą co prawda przenieść się na taką powierzchnię, nie mają jednak warunków do dalszego rozwoju, ponadto aby zagnieździć się w organizmie potrzebują do niego otwartej drogi, takiej jak skaleczenia czy otwarte rany. Przestrzeganie zasad higieny jest oczywiście bardzo ważne, jednak nie ma powodów do wpadania w panikę za każdym razem, kiedy zmuszeni jesteśmy skorzystać z publicznej toalety. Znacznie bardziej istotnymi środkami ostrożności są stosowanie zabezpieczeń, znajomość historii seksualnej swoich partnerów oraz okresowe badania profilaktyczne.

    Większość chorób przenoszonych drogą płciową powodowanych jest przez bakterie: wśród nich znajdują się na przykład kiła, rzeżączka i chlamydioza. Oprócz osób aktywnych seksualnie na zakażenie narażone są także noworodki, gdyż możliwe jest zarażenie dziecka przez matkę w czasie porodu. Z tego powodu ciężarne poddawane są obowiązkowym testom na nosicielstwo. Nieleczona rzeżączka u dzieci może doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku. U osób dorosłych zakażenie objawia się zmianami ropnymi i wyciekami, także upławami z pochwy i zaburzeniami w cyklu miesiączkowym. Nieleczona rozszerza się na cały zainfekowany układ, może doprowadzić do niepłodności, w niektórych przypadkach może zainfekować także inne narządy, np. serce. Rzeżączka leczona jest farmakologicznie, udowodniono jednak, że powodująca ją bakteria uodparnia się na antybiotyki, dlatego konieczna jest stała opieka lekarza.

    W przypadku podejrzenia kiły niezwykle ważne jest niezwłoczne podjęcie specjalistycznego leczenia. Krętki blade, czyli bakterie, które odpowiadają za rozwój tej choroby, namnażają się niezwykle szybko – w ciągu zaledwie trzech tygodni od zakażenia znajdują się już w płynie mózgowo-rdzeniowym. W przypadku tej choroby możliwe jest zarażenie w wyniku pocałunku, jeśli nosiciel ma zmiany chorobowe w gardle. Jednym z pierwszych objawów kiły jest wysypka, pojawić się mogą również wilgotne zmiany na skórze, występują bóle gardła, powiększenie węzłów chłonnych, gorączka. Rozwój zakażenia może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego lub układu krążenia, utraty wzroku i zaburzeń psychicznych, zagrożone są też kości i stawy. Podobnie jak w przypadku innych chorób bakteryjnych, terapia opiera się głównie na antybiotykach.

    Do infekcji wirusowych należą m.in. HIV i HPV, a także opryszczka genitalna (herpes) i wirusowe zapalenie wątroby typu B. Infekcje mogą prowadzić do chorób takich jak AIDS i rak szyjki macicy. Częściej niż zakażenia bakteriami przebiegają bezobjawowo, a wielu przypadkach całkowite wyleczenie nie jest możliwe, dlatego kluczową rolę odgrywa w tym przypadku profilaktyka. Najskuteczniejszym działaniem profilaktycznym są szczepienia ochronne. Niektóre ze szczepień są obowiązkowe (obecnie szczepi się noworodki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B), niektóre, takie jak szczepionki przeciwko wirusowi HPV, bywają dofinansowane dzięki programom profilaktycznym. Ciągle jednak nie wynaleziono skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi HIV.

    Oprócz chorób bakteryjnych i wirusowych zagrożeniem są także grzyby i pasożyty. Powodują one schorzenia takie jak kandydoza, wszawica łonowa, świerzb i wiele innych. Potencjalnych zagrożeń jest więc dość dużo – aby się przed nimi ustrzec, konieczne jest przestrzeganie określonych zasad. Wspomnieliśmy już o badaniach profilaktycznych oraz szczepieniach, jednak podstawą prewencji jest zachowywanie ostrożności podczas kontaktów seksualnych – używanie prezerwatyw w znacznym stopniu ogranicza ryzyko zarażenia się, jednak nie jest w stanie całkowicie go zlikwidować. Bezpiecznie jest ograniczyć liczbę partnerów seksualnych do tych, którym możemy naprawdę zaufać. Jakkolwiek niezręczna może wydawać się taka rozmowa, najlepiej przed rozpoczęciem współżycia wprost spytać potencjalnego partnera o jego historię. Pamiętajmy też, aby poszerzać i aktualizować swoją wiedzę na temat STD – im więcej wiemy, tym lepiej potrafimy się zabezpieczyć i tym łatwiej możemy rozpoznać objawy u siebie i swoich partnerów.

    A co jeśli już jesteśmy zarażeni? Oprócz niezwłocznego rozpoczęcia leczenia konieczna jest okresowa rezygnacja z kontaktów seksualnych – co najmniej dopóki lekarz nie da na to jasnego przyzwolenia – aby dalej nie rozprzestrzeniać choroby. Powinniśmy także poinformować o tym swoich dotychczasowych partnerów, aby zgłosili się na badania. Pamiętajmy, aby ściśle przestrzegać zasad ustalonych przez lekarza i zgłaszać się na kontrole stanu zdrowia. Nie unikajmy odpowiedzialności za zdrowie własne i innych – im szybciej się tym zajmiemy, tym łatwiej nam będzie uniknąć najniebezpieczniejszych konsekwencji.

    Podobne

    Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

    Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

    Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

    Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

    Autor_ka

    Ewa Stanicka
    Zobacz inne artykuły

    Choroby weneryczne

    Grzybica pochwy od A do Z, czyli jak uniknąć kandydozy?

    Grzybica pochwy, kandydoza, drożdżyca pochwy i sromu… Jak zwał, tak zwał. Już sama nazwa wskazuje, że nie jest to nic przyjemnego ;) Sprawy nie ułatwia fakt, że narażona jest na nią każda osoba w każdym wieku. Jak więc się przed nią ochronić? Jakie są objawy grzybicy pochwy w ciąży? A jeśli dojdzie do infekcji: jakie są możliwości leczenia grzybicy pochwy? Na wszystkie te pytania spróbujemy odpowiedzieć w poniższym tekście.

    Dominika Olchowik

    O chorobach przenoszonych drogą płciową

    lek. Karolina Rasoul-Pelińska
    Ginekolog