Jak wspierać osoby w depresji?

Udostępnij

Jak wspierać osoby w depresji?

Depresja to choroba cywilizacyjna, która może dotknąć każdą_ego z nas – niezależnie od płci, wieku czy statusu materialnego. Nie jest wyborem ani fanaberią, nie jest też oznaką rozpieszczenia ani lenistwa. To realny problem, którego bagatelizowanie może doprowadzić do tragedii.

Ania Kurecka

Opublikowano: 23.02.2022 5 minczytania

ilustracja – wspieranie w depresji

Ilustracja: Zuzanna Warszczyńska

  • Objawy depresji
  • Dlaczego zdarza nam się bagatelizować stany depresyjne?
  • Jak wspierać osoby w depresji?

Objawy depresji

Wyobraź sobie, że od kilku tygodni masz złe samopoczucie. Niezależnie od okoliczności przez większość dnia odczuwasz przygnębienie i nie umiesz sobie z nim poradzić. Doskwiera Ci głębokie poczucie bezsensowności swojego istnienia. Rano coraz trudniej jest Ci znaleźć motywację do wstania z łóżka. Aktywności, które dotychczas sprawiały Ci przyjemność, stały się obojętne, a codzienne obowiązki, z którymi wcześniej bez wysiłku sobie radziłaś_eś, teraz wydają się ponad Twoje siły. Jesteś wiecznie zmęczona_y i oczy same Ci się zamykają, w nocy z kolei przez długie godziny przewracasz się z boku na bok. Nie odczuwasz apetytu i z dnia na dzień chudniesz albo wręcz przeciwnie – zajadasz problemy wszystkim, co znajdziesz w lodówce i szafkach kuchennych. Zauważasz u siebie chroniczne bóle głowy i kłopoty z koncentracją. Rośnie w Tobie poczucie winy, bo przecież są na świecie ludzie, którzy mają w życiu gorzej, a mimo to radzą sobie znacznie lepiej niż Ty. Częściej zdarza Ci się sięgać po alkohol i inne używki – w nadziei, że choć na chwilę uśpią to okropne poczucie beznadziei.

Wyobraź sobie, że bliska osoba mówi Ci wtedy: „Daj spokój, przesadzasz, po prostu weź się w garść i wszystko będzie dobrze”.

Dlaczego zdarza nam się bagatelizować stany depresyjne?

Gdy bliska osoba złamie nogę, nie powiemy jej: „Daj spokój, przesadzasz, po prostu spróbuj nie mieć złamanej nogi i wszystko będzie dobrze”. Dlaczego więc takie słowa przychodzą nam do głowy, gdy chodzi o depresję?

Z mojego punktu widzenia wynika to przede wszystkim z braku świadomości. Dużo łatwiej wyobrazić nam sobie cierpienie drugiej osoby, gdy widzimy fizyczne objawy jej choroby – otwartą ranę, zmiany skórne, opuchliznę i tak dalej. Ból psychiczny nie podsuwa nam pod nos takich „namacalnych” dowodów (no, poza licznymi badaniami naukowymi…).

Nie wiem, jak to wygląda/wyglądało u Ciebie, ale ja nie przypominam sobie, aby w mojej szkole odbywały się zajęcia o zaburzeniach i chorobach psychicznych ani tym bardziej o tym, jak sobie z nimi radzić.

Dlatego tak ważna jest psychoedukacja oraz uświadamianie innych.

No dobrze, załóżmy, że zauważyłaś_eś u bliskiej osoby przynajmniej kilka z opisanych wyżej objawów. Zaniepokoiło Cię to, chcesz pomóc, ale nie do końca wiesz jak. W pełni rozumiesz powagę sytuacji i boisz się, że popełnisz błąd. Co możesz mówić? Co możesz robić? I czego powinnaś_powinieneś unikać? W stworzeniu tego tekstu pomogła nam książeczka PRISMA Fundacji Można Zwariować.

Jak wspierać osoby w depresji?

Nie zapomnij o sobie i swoich potrzebach.

Pamiętaj: Ty i Twoje uczucia są tak samo ważne. W pierwszej kolejności zadbaj więc o siebie i swój komfort psychiczny. Nie czuj z tego powodu wyrzutów sumienia. Masz prawo do własnej przestrzeni, czerpania przyjemności z życia i odpoczynku. Pomyśl o tym w ten sposób: aby móc komuś pomagać, najpierw sama_sam musisz mieć na to siłę. Zadaj sobie pytanie: „Czy chcę i czy jestem gotowa_y ją_go wspierać?”. Podejmij dalsze działania jedynie w sytuacji, gdy możesz szczerze odpowiedzieć twierdząco.

Podejmij temat.

Gdy zauważyłaś_eś, że z bliską osobą dzieje się coś niepokojącego, po prostu to powiedz („Mam wrażenie, że coś się stało. Martwię się o ciebie. Chcesz pogadać?”). Sama świadomość, że ma się obok kogoś wspierającego, potrafi przynieść ulgę.

Zaproponuj skorzystanie z profesjonalnej pomocy.

Wspomnij w trakcie rozmowy o możliwości odbycia konsultacji psychoterapeutycznej bądź psychiatrycznej. W sytuacji, gdy bliska osoba wyrazi obawy lub wątpliwości, zapytaj, skąd się biorą, spróbujcie razem rozłożyć je na czynniki pierwsze. Być może opierają się na lęku przed stygmatyzacją – wówczas postaraj się uświadomić, że specjalistyczne wsparcie nie jest powodem do wstydu, wręcz przeciwnie, to najlepsze rozwiązanie w przypadku kryzysu psychicznego. Gdy dostaniesz zielone światło, możesz pomóc w umówieniu spotkania, a następnie towarzyszyć podczas drogi i zaczekać w poczekalni. Pamiętaj, że obecnie możliwe są również konsultacje online. Później możesz zaproponować, że wykupisz receptę (jeżeli została przepisana). Bądź także otwarta_y na rozmowę o przebiegu terapii, ale jednocześnie nie naciskaj – osoba może potrzebować czasu na przerobienie tego doświadczenia w sobie.

Reaguj na ewentualne kwestionowanie zaleceń specjalistycznych.

To bardzo istotne, aby osoba z depresją miała zaufanie do swojego lekarza_rki i wierzyła w zasadności jego_jej decyzji.

Nie pospieszaj.

Depresję można skutecznie wyleczyć. Potrzeba na to jednak czasu. Nie wskazuj bliskiej osobie palcem wszystkich dobrych rzeczy, które ma w życiu – ona zdaje sobie sprawę z istnienia tych zasobów, po prostu w tym momencie nie jest w stanie znaleźć w nich źródła motywacji. Może to być trudne szczególnie na początku terapii. Gdy zauważysz poprawę, nawet najmniejszą, powiedz o tym.

Tak naprawdę w tym momencie najważniejsze, aby bliska osoba wiedziała, że… jesteś obok. Że Ci zależy. Że ma możliwość z Tobą pogadać, jeśli poczuje taką potrzebę. Cierpliwość i wyrozumiałość to tutaj słowa klucze.

Uzbrój się w rzetelne informacje.

Sięgnij do wiarygodnych źródeł, aby zwiększyć swoją wiedzę o depresji (zajrzyj do źródeł proponowanych przez Fundację Można Zwariować). Filtruj informacje przez swoją intuicję i wrażliwość. Gdy zrozumiesz, na czym dokładnie polega depresja, będzie Ci łatwiej zrozumieć też osobę z tym zaburzeniem.

Przypominaj bliskiej osobie, że jest Ci… bliska.

Jeden z objawów depresji stanowi głębokie poczucie bycia niepotrzebną_ym, stwarzającą_ym problemy. Okaż drugiej osobie, że zajmuje ważne miejsce w Twoim życiu.

Nie wyręczaj.

Osoby z depresją mogą mieć wrażenie, że wykonywanie codziennych obowiązków jest ponad ich siły. To naturalne, że chcesz pomóc, jednak ważne, abyś nie brała_brał na siebie tych zadań, które równie dobrze mogą być wykonane przez drugą osobę.

Zaoferuj jej swoje wsparcie, a następnie zapytaj, jak mogłoby ono wyglądać. Staraj się wsłuchać w jej potrzeby, jednocześnie mając świadomość, że na początku prawdopodobnie pojawią się trudności w ubraniu ich w słowa. Zamiast ogólnego: „Powiedz, jak mogę Ci pomóc”, podsuwaj gotowe propozycje pomocy, na przykład:

  • „Słuchaj, mam dzisiaj wolne, może potrzebujesz trochę czasu dla siebie? Mogę zabrać [imię dziecka bliskiej osoby] do kina”.

  • „Wybieram się dziś do sklepu, może zrobić Ci zakupy?”.

  • „Chętnie wezmę do siebie [imię zwierzaka bliskiej osoby] na weekend, jeśli chcesz”.

Traktuj tak, jak zawsze.

Nadal włączaj bliską osobę w rozmowy o codzienności, nie unikaj przy tym trudnych tematów ani nie ukrywaj problemów rodzinnych. Nie chodzi o to, aby ją nimi przytłoczyć, a jedynie pokazać, że wciąż traktujesz ją tak samo, jak wcześniej. Dzięki temu nie będzie czuła się wyobcowana.

Bądź czujna_y.

Jeżeli osoba wspomni o myślach samobójczych lub popełnieniu samobójstwa, nie czekaj – zgłoście się na pogotowie lub zadzwoń na numer 112.

Więcej informacji na temat wsparcia dla osób w kryzysie samobójczym znajdziesz tutaj: https://zwjr.pl/pomoc-w-10-krokach.

Rozmawiaj.

Postaraj się dać osobie poczucie bezpieczeństwa. Próbuj zrozumieć, a jeśli czegoś nie rozumiesz – poproś o wytłumaczenie. Wspieraj tak, jak możesz.

Możesz zainspirować się poniższymi zdaniami:

  • „Wszystko, co mówisz, brzmi na bardzo trudną sytuację. Musi Ci być ciężko”.

  • „Wyjaśnisz mi, co masz na myśli?”

  • „Możesz na mnie liczyć, jestem z Tobą”.

Podobne

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Autor_ka

Ania Kurecka

Do tej pory przeprowadzała się 22 razy. Obecnie mieszka w Lizbonie. Opiekunka kundelki Trójki. Współwłaścicielka ciałolubnej marki bieliźnianej Cztery Litery.

Zobacz inne artykuły

Zdrowie psychiczne

Język trolla, czyli jak rozpoznać i walczyć z przemocą internetową

Według danych ONZ 85% dorosłych kobiet na świecie doznało lub było świadkiem przemocy online wobec innej kobiety. Jak się bronić i jak reagować? Przeczytaj nasz poradnik.

Ada Banaszak