Kobiety, które zmieniły świat - Maria Konopnicka | Your KAYA
Sklep
  • Nowości
  • Higiena intymna
  • Pielęgnacja
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Sklep
  • Nowości
  • Higiena intymna
  • Pielęgnacja
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Kobiety, które zmieniły świat - Maria Konopnicka

"Rota" Marii Konopnickiej to czterozwrotkowa pieśń hymniczna, oddająca w pełni nastroje czasu początku wieku w Polsce - absolutną zaciekłość polskiego oporu i wolę walki do zwycięskiego końca. Słowa tej pieśni są znane i często przywoływane. Kto jest autorem tego utworu? Wieszcz narodowy - to łatwo się domyślić. Poetka, nowelistka, publicystka, tłumaczka, autorka książek dla dzieci - to też nie zaskakuje. Ale! Mało kto wie, że Maria Konopnicka to femme fatale epoki realizmu. Postępowa, wyzwolona, odważna i samodzielna. Reprezentowała aktywną postawę w sprawach kobiet, domagając się pełnego równouprawnienia. Prywatnie - prawdopodobnie biseksualna, partnerka życiowa Marii Dulębianki. Społecznica. Awanturnica. Kobieta - ambaras!

4 minczytania

yourKAYA MariaKonopnicka-42

Ilustracja: Jarek Danilenko

Maria Stanisława Konopnicka z domu Wasiłowska, żyła w latach 1842-1910. Tyle tytułem nudnej biografii. A co jest naprawdę ciekawego w tej postaci? O czym mało kto wie?

Przyjaźń

Od wczesnych lat Maria przyjaźniła się z Elizą Pawłowską (późniejszą Orzeszkową). Połączyły je zainteresowania literackie, cementując znajomość na całe życie.

Życie rodzinne

Dwudziestoletnia Maria Wasiłowska poślubiła starszego o 12 lat Jarosława Konopnickiego. Urodziła mu ośmioro dzieci. I to nie był najlepszy pomysł jej życia. Dlatego w pewnym momencie postanowiła się od nich uniezależnić. Posłała najmłodszą córkę do szkoły, wyprowadziła się z Warszawy i od tej pory dzieci odwiedzała, wspomagała finansowo i korespondowała z nimi, ale czas wykorzystywała głównie na swój rozwój i podróże.

Czuła się ograniczana przez męża. Nie chciała być na jego utrzymaniu i nie odpowiadała jej rola gospodyni domowej. On natomiast chciał wybić jej z głowy literackie zapędy. Efekt był taki, że Maria zadebiutowała jako pisarka, a małżeństwo się rozpadło.

Kontrowersje

W latach 1884–1886 redagowała pismo „Świt”, skierowane głównie do kobiet. Jej poczynania na łamach tej gazety oceniano jako "pogański liberalizm z domieszką żydowszczyzny". Z powodu swojej twórczości atakowana była również przez środowiska klerykalne. Biskup Karol Niedziałkowski określił ją nawet mianem poganki. Kontrowersje, polemiki, ostra krytyka - to esencja Konopnickiej. W utworach dla dzieci walczyła z nadmiernym dydaktyzmem, skupiając się na rozbudzeniu wrażliwości w małym odbiorcy. W czasie okupacji niemieckiej całość jej twórczości została sklasyfikowana jako szkodliwa i niepożądana, z przeznaczeniem do zniszczenia.

Aktywistka

Konopnicka współpracowała z wydawnictwami, prasą krajową, organizacjami społecznymi trzech zaborów, a także uczestniczyła w międzynarodowym proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni (1901–1902). Brała udział w walce o prawa kobiet, akcji potępiającej represje władz pruskich, w pomocy na rzecz więźniów politycznych i kryminalnych.

Romanse

Konopnicka jest często opisywana jako „niewiasta mocno kochliwa”. Mimo dosyć przeciętnej urody, mogła ponoć przebierać jak w ulęgałkach, głównie w dużo młodszych od siebie mężczyznach i kobietach. O jej miedziane włosy i drobne dłonie zabijali się mężczyźni. Dosłownie! Po odrzuceniu zalotów filozof i historyk Maksymilian Gumplowicz zastrzelił się przed hotelem w Grazu, gdzie poetka mieszkała wraz ze swą wybranką życia, malarką Marią Dulębianką.

Ta jedyna

8 września 1903 Maria Dulębianka wprowadziła się wraz z Konopnicką do dworku w Żarnowcu, gdzie miała swoją pracownię. Razem odbywały stąd podróże po całym świecie. Dulębianka, nazywana przez Marię swoją „opatrznością”, została wprowadzona do kręgu rodzinnego, brała udział w zjeździe Konopnickich i uroczystym jubileuszu poetki. To jej przypadł zaszczyt zorganizowania pogrzebu poetki, po jej śmierci 8 października 1910 roku. W uroczystości, określanej jako manifestacja polityczna, udział wzięło blisko 50 000 osób. Z powodu wydanego przez arcybiskupa Józefa Bilczewskiego zakazu ceremonia pogrzebowa odbyła się bez udziału duchowieństwa i bez planowanej przemowy biskupa Władysława Bandurskiego.

Maria niewierna?

Konopnicka nie była zwolenniczką instytucji Kościoła katolickiego, a ponad wszystko brzydziła się religijnością na pokaz. Co oczywiście nie wykluczało wiary w Boga i powoływania się na niego w swych utworach.

Ach, ta Konopnicka!

Geniusz komunikatywności, wieszcz pokolenia, który podsłuchuje uczucia i marzenia chłopa. Pisarka kontrowersyjna i bluźniercza, której pióra obawiały się środowiska katolicko-narodowe. Szalenie popularna. Wszyscy ją czytali, bo każdy mógł znaleźć w jej twórczości coś dla siebie. Pisała wiersze, poematy, nowele, szkice, obrazki, teksty publicystyczno-reportażowe, prace krytycznoliterackie.

Niestety są głosy, uznające ją jako najbardziej ośmieszoną polską pisarkę. Królową szkolnych akademii i narodowej grafomanii. Ciężko się z tym zgodzić, biorąc pod uwagę bogactwo form, nowatorstwo i kunszt pisarski Konopnickiej. Bez dwóch zdań to postać wybitna. I naprawdę wyjątkowa, patrząc na jej dokonania i czasy, w których żyła.

Konopnicka z Wenus

Decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej na cześć pisarki jeden z kraterów na Wenus został nazwany Konopnicka. I to mi, szczerze mówiąc, bardzo pasuje do biografii tej kobiety. Bo przecież kobiety są z Wenus, a ona musiała się urodzić z hukiem. Stąd krater. Krater Konopnicka!

Tekst: Paulina Pomaska, Ilustracja: Jarek Danilenko

Newsletter

Zacznijmy dobrze naszą znajomość – zapisz się na nasz newsletter, a dostaniesz w prezencie zniżkę 5 zł na pierwsze i 10 zł na drugie zamówienie cykliczne o wartości powyżej 40 zł!