Czy substancje zapachowe są bezpieczne dla skóry?

Co to jest parfum?

Parfum (aroma, fragrance) to inaczej kompozycja zapachowa. Może składać się z substancji pochodzenia naturalnego lub syntetycznego.

Do tej pierwszej grupy zaliczamy między innymi naturalne olejki eteryczne, których syntetyczne odpowiedniki starają się naśladować ich zapach.

Dlaczego producenci decydują się na używanie substancji pochodzenia syntetycznego?

Odpowiedź jest prosta: bo są tańsze od tych naturalnych.

Jednak dla użytkowniczek_ków danego preparatu najważniejsza jest jakość produktu – a ta w tym przypadku maleje, biorąc pod uwagę, że syntetyczne zapachy może i sprawnie imitują te pochodzenia naturalnego, ale nie są w stanie odtworzyć ich właściwości.

Syntetyczne substancje zapachowe mają też silniejszy potencjał alergizujący.

Substancje zapachowe najczęściej nie pełnią w kosmetyku innej roli niż dawanie większej przyjemności z jego aplikacji – chociaż niektóre z nich mogą działać również jak konserwanty!

Co jest lepsze?

Wiele ludzi z premedytacją wybiera te kosmetyki, w składzie których znaleźć można substancje pochodzenia naturalnego. W 2013 roku przeprowadzono ankietę, w której zapytano o powody takiej decyzji:

• 52% osób ankietowanych podało „ciekawość” jako główny czynnik.
• U 38% ankietowanych substancje pochodzenia naturalnego budzą „poczucie bezpieczeństwa”.
• U 7% osób przyczyną było niepowodzenie wcześniej używanych produktów w pielęgnacji skóry.
• 3% spośród ankietowanych osób wyraziło brak zaufania do między innymi substancji pochodzenia syntetycznego.

Co warto zaznaczyć, wszystkie substancje zapachowe (a więc i te naturalne) mogą być niebezpieczne dla skóry i skutkować między innymi wystąpieniem kontaktowej reakcji alergicznej.

Dlaczego powinno się ich unikać?

Substancje zapachowe mogą powodować zarówno uczulenia, jak i bezpośrednie podrażnienia skóry.

Ich działanie drażniące ma szczególne znaczenie w przypadku skóry wrażliwej i atopowej. 

Szacuje się, że problem uwrażliwienia skóry na perfumanty dotyczy od 0,7% do 2,6% całej populacji.

W alergii kontaktowej na substancje zapachowe zmiany skórne pojawiają się dopiero po kilkunastu lub kilkudziesięciu godzinach od kontaktu z tymi substancjami – dlatego niekiedy tak trudno jest stwierdzić, że to właśnie one są odpowiedzialne za reakcję zapalną.

Do zdiagnozowania alergii na substancje zapachowe wykorzystuje się alergiczne testy płatkowe (patch tests).

Polegają one na tym, że na skórę pleców nanosi się mieszaniny zawierające różne substancje uczulające, a następnie te punkty zabezpiecza się plastrami. Po upływie 48 godzin plastry się zdejmuje i ocenia, czy w miejscu naniesienia poszczególnych alergenów wystąpiły reakcje uczuleniowe. Skórę poddaje się kolejnej ocenie najczęściej po upływie doby, czasami także po dodatkowych kilku dniach.

Alergii kontaktowej nie da się wyleczyć – czyli nie da się zastosować odczulania, aby jej objawy nie pojawiły się już nigdy podczas kontaktu z uczulającymi substancjami. Można jednak łagodzić jej objawy.

Ewentualny szkodliwy wpływ substancji zapachowej zawartej w kosmetyku zależy od tego, jak długo dany specyfik ma kontakt ze skórą. Przykładowo w przypadku kremów czy balsamów, których nie spłukujemy po użyciu, ich składniki dłużej oddziałują na skórę niż w przypadku produktów, które spłukujemy wodą (na przykład żel pod prysznic).

Im dłuższe działanie, tym większe ryzyko podrażnień i alergii.