Zacznijmy od małej powtórki z biologii…
Dlaczego się pocimy?
Wydzielając pot, ciało reguluje swoją temperaturę i chroni się przed przegrzaniem.
Gruczoły potowe dzielimy na apokrynowe i ekrynowe. Szerzej opisujemy je tutaj, natomiast przypomnę tylko, że te ekrynowe występują na całej powierzchni ciała i biorą aktywny udział w termoregulacji systemu. Gruczoły apokrynowe znajdują się w okolicy pach i genitaliów, a ich wydzielina odpowiada za nieprzyjemny zapach potu.
Co to jest hiperhydroza?
Hiperhydroza to wyjątkowo obfite pocenie się, wykraczające ponad fizjologiczne potrzeby organizmu.
Pamiętaj: mówimy o wzmożonej potliwości. To zupełnie normalne, że podczas wysiłku fizycznego czy po prostu gorącego, letniego dnia po Twoich skroniach spływają strużki potu. Problem dotyczy sytuacji, w których pocenie się jest wyjątkowo obfite i budzi Twój niepokój.
Nadmierną potliwość klasyfikuje się na podstawie jej rozmieszczenia: ogólnoustrojową (kiedy obejmuje ona całe ciało) lub ogniskową (czyli kiedy dotyczy jego wybranej partii). Dodatkowo mówimy o hiperhydrozie pierwotnej (niewynikającej z żadnej anomalii organizmu, a co za tym idzie – o niezdefiniowanym podłożu) i wtórnej (będącej następstwem konkretnej dolegliwości lub przyjmowanych leków).
Nadmierne pocenie się na twarzy
Hiperhydroza może dotyczyć również twarzy – na jej powierzchni znajduje się bowiem duża ilość gruczołów potowych.
Nadmierna potliwość na twarzy (nadpotliwość czaszkowo-krzyżowa) może wynikać z nadczynności współczulnego układu nerwowego.
Współczulny układ nerwowy (nazywany także sympatycznym) stymuluje organizm do mobilizacji, czyli odpowiedniej reakcji wobec potencjalnego „zagrożenia”. To od niego zależy odczuwanie stresu, a co za tym idzie – towarzyszące mu między innymi przyspieszenie akcji serca, rozszerzenie źrenic czy wzmożoną potliwość.
Ośrodkiem w mózgu zarządzającym termoregulacją jest podwzgórze. Wysyłane są z niego impulsy, które przez zwoje układu współczulnego docierają do gruczołów ekrynowych. Wydzielanie potu warunkuje acetylocholina będąca neuroprzekaźnikiem informacji.
Co może powodować pocenie się na twarzy?
Nadmierna potliwość twarzy bywa związana między innymi z:
- okresem dojrzewania,
- menopauzą,
- zaburzeniami psychicznymi (stanami lękowymi, stresem),
- cukrzycą,
- nadczynnością tarczycy.
Co wzmaga pocenie?
- Duża wilgotność powietrza i wysoka temperatura,
- silny stres,
- odczuwanie silnych emocji, takich jak strach, lęk czy niepokój,
- niewłaściwa dieta (intensywne, ostre przyprawy, słodycze, fast food).
Jak radzić sobie z nadmiernym poceniem?
Kluczem w postępowaniu z hiperhydrozą jest właściwe określenie podłoża problemu.
Przede wszystkim zasięgnij opinii lekarza_rki. Pomoże Ci trafnie zdefiniować przyczynę, zaproponuje optymalne leczenie i poradzi, jak radzić sobie z tym problemem na co dzień.
W leczeniu hiperhydrozy stosuje się między innymi doustną farmakoterapię z wykorzystaniem cholinolityków. Blokują one neuroprzekaźnictwo acetylocholiny. Miejscowo stosuje się też preparaty zawierające chlorek glinu.
Niektóre osoby borykające się z nadmierną potliwością decydują się na specjalistyczne zabiegi, takie jak iniekcje z toksyny botulinowej (czyli popularny botoks). Toksyna botulinowa blokuje funkcje gruczołów potowych, a efekt utrzymuje się średnio od 6 do 12 miesięcy.
Ponadto, choć najczęściej jest to ostatecznością, wykonuje się zabieg endoskopowej sympatektomii piersiowej– zwykle w przypadku hiperhydrozy dłoni i pach, ale również twarzy. Na czym to polega?
Do jamy opłucnej pacjenta_tki wprowadza się dwie rurki, które emitują dwutlenek węgla – dzięki niemu nerw współczulny może zostać wyizolowany i zaklipsowany, co blokuje przesyłanie impulsów do gruczołów potowych. Na ten moment nie jest to jednak popularne rozwiązanie w przypadku hiperhydrozy czaszkowo-krzyżowej, ale prowadzone są na ten temat kolejne badania.
Domowe sposoby na potliwość?
Praktyki, które mogą pomóc Ci w walce z nadmierną potliwością na twarzy na co dzień, to:
- picie odpowiedniej ilości wody dziennie – optymalne nawodnienie jest kluczowe dla pracy całego organizmu;
- ograniczenie intensywnych, ostrych przypraw w diecie – cynamon, chilli czy imbir zwiększają wydzielanie potu!
I przede wszystkim: wiem, że może to być dla Ciebie kłopotliwe czy nawet wstydliwe. Pamiętaj jednak, że problem nadmiernej potliwości w żaden sposób Cię nie definiuje. A przy odpowiednim wsparciu może stać się jedynie wspomnieniem!
Data dodania: 30/08/2022
Data aktualizacji: 13/10/2022
