Grzybica pochwy od A do Z: jak się objawia? | Your KAYA
Sklep
  • Nowości
  • Menstruacja
  • Pielęgnacja intymna
  • Pielęgnacja ciała
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Sklep
  • Nowości
  • Menstruacja
  • Pielęgnacja intymna
  • Pielęgnacja ciała
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Grzybica pochwy od A do Z, czyli jak uniknąć kandydozy?

Grzybica pochwy, kandydoza, drożdżyca pochwy i sromu… Jak zwał, tak zwał. Już sama nazwa wskazuje, że nie jest to nic przyjemnego ;) Sprawy nie ułatwia fakt, że narażona jest na nią każda osoba w każdym wieku. Jak więc się przed nią ochronić? Jakie są objawy grzybicy pochwy w ciąży? A jeśli dojdzie do infekcji: jakie są możliwości leczenia grzybicy pochwy? Na wszystkie te pytania spróbujemy odpowiedzieć w poniższym tekście.

Dominika Olchowik

Opublikowano: 10.04.202110 minczytania

Ilustracja: Jarek Danilenko

Co to jest grzybica pochwy?

Grzybica pochwy to infekcja grzybicza okolic intymnych. Szacuje się, że 75% osób z waginami przechodzi grzybicę pochwy przynajmniej raz w życiu, zaś u co najmniej połowy z nich następuje nawrót choroby. Grzybica pochwy jest jedną z najczęściej występujących infekcji ginekologicznych.

Candida albicans – mamy winnego!

Za zakażenie kandydozą w większości przypadków odpowiedzialne są grzyby z gatunku Candida albicans (patogeny z rodziny drożdżaków, proste, jednokomórkowe organizmy). U wielu osób stanowią one stały element kwaśnej flory bakteryjnej pochwy i ich obecność nie zawsze wiąże się z objawami chorobowymi i koniecznością wdrożenia leczenia grzybicy pochwy.

Ze względu na możliwą obecność bakterii grzybiczych we florze pochwy naturalnie wykształciła ona szereg mechanizmów obronnych przed wywoływanym przez nie zakażeniem. Są to:

  • kwaśne pH pochwy (między 3,6 a 4,5),

  • nieustanne złuszczanie się nabłonka pochwy (reguluje to nawilżanie błony śluzowej pochwy),

  • wydalanie wydzieliny pochwowej (nie należy mylić jej z upławami – prawidłowa wydzielina oczyszcza pochwę z martwych komórek i bakterii, przygotowuje do kolejnych faz cyklu menstruacyjnego i jest nośnikiem informacji na temat stanu zdrowia danej osoby),

  • odporność kolonizacyjna (czyli obecność mikroorganizmów we florze bakteryjnej pochwy, które chronią przed rozwojem chorobotwórczych patogenów).

W pochwie egzystuje ponad 100 rodzajów mikroorganizmów – w jednym mililitrze wydzieliny pochwowej możemy wykryć około 100 bakterii. Dominują wśród nich pałeczki kwasu mlekowego, odpowiedzialne za wspomnianą wcześniej ochronę przed zakażeniem i pH. Ich niedobór prowadzi do stworzenia bardziej zasadowego środowiska wewnątrz pochwy, co daje pole do popisu i rozwoju infekcji grzybiczej. Właściwą, kwaśną florę pochwy warunkuje również estrogen. Przed pierwszą miesiączką odczyn pochwy jest mniej kwaśny – później, wskutek produkcji estrogenu przez jajniki, kwas mlekowy zaczyna dominować i stanowi około 96% całej mikroflory. W ostatnich dniach cyklu oraz w trakcie menopauzy rośnie odczyn pH pochwy, co spowodowane jest niskim poziomem estrogenu. Prowadzi to do zachwiania równowagi bakteryjnej, co w konsekwencji może skutkować poważniejszą infekcją.

Co potęguje ryzyko zachorowania na grzybicę pochwy i sromu?

Grzybica pochwy jest chorobą oportunistyczną, co oznacza, że atakuje i rozwija się wtedy, kiedy ma ku temu stosowne warunki. Jaka wygodnicka… ;)

Ryzyko rozwoju infekcji (nie tylko grzybiczych) zwiększa się w momencie osłabienia organizmu. Dodatkowo w przypadku kandydozy kluczowy jest stan mikroflory pochwy – jej pH, temperatura, liczba pałeczek kwasu mlekowego. Prawidłowa flora stanowi naturalną tarczę i chroni pochwę przed różnego rodzaju infekcjami i bakteriami – każde zachwianie tej równowagi jest więc niebezpieczne.

Pozostałe czynniki wywołujące grzybicę pochwy

  • Zmiany hormonalne oraz zaburzenia w mikroflorze pochwy – dlatego szczególnie narażone są osoby w ciąży (lub osoby będące w trakcie miesiączki) i powinny pamiętać o odpowiedniej higienie miejsc intymnych.

  • Podwyższony poziom glukozy we krwi – w przebiegu cukrzycy dotyczy on poziomu cukru we wszystkich wydzielinach ciała (a więc na przykład w moczu czy śluzie pochwy), co ułatwia grzybom wzrost i rozmnażanie.

  • Stosowanie doustnej antybiotykoterapii i sterydoterapii – tego typu leki (o szerokim spektrum działania) najczęściej wpływają negatywnie też na te „dobre” bakterie, działające na korzyść organizmu i układu odpornościowego.

  • Antykoncepcja hormonalna – długotrwałe jej zażywanie może wpłynąć na florę bakteryjną oraz wzrost poziomu pH pochwy poprzez przesunięcie jego wartości w kierunku zasadowej, co sprzyja rozwojowi infekcji grzybiczych.

  • Nieodpowiednia higiena intymna – szczególnie w czasie krwawienia miesiączkowego.

  • Noszenie uciskającej bielizny z włókien syntetycznych – co nie pozwala skórze oddychać.

  • Dieta uboga w żelazo i witaminy z grupy B, obfitująca zaś w cukry i węglowodany proste.

Objawy grzybicy pochwy

Zdarza się, że kandydoza pochwy nie daje żadnych symptomów i wiele osób dowiaduje się o jej przebiegu dopiero w trakcie rutynowej kontroli u ginekologa. Infekcje intymne wywołane obecnością drożdżaków mają też tendencję do samoistnego wygasania, choć wcale nie świadczy to o ich kompletnym wyleczeniu. Zazwyczaj jednak infekcja grzybicza daje silne i trudne do przeoczenia objawy.

Najczęściej występujące objawy grzybicy pochwy

  • Silny świąd pochwy,

  • krostkowe wykwity, często przenoszące się z okolic intymnych na pępek, krocze i pachwiny,

  • białe i grudkowate (serowate) upławy grzybicze,

  • pieczenie przy oddawaniu moczu,

  • ból w czasie stosunku seksualnego,

  • obrzęk i zaczerwienienie pochwy i warg sromowych, które niekiedy promieniuje również na pachwiny i okolice odbytu.

Jak przebiega leczenie grzybicy pochwy?

W przypadku pojawienia się niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w celu diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Niewłaściwe postępowanie w przebiegu grzybicy pochwy może prowadzić do poważniejszych powikłań i chorób (infekcja może przenieść się na inne organy lub doprowadzić nawet do bezpłodności). Jest to ważne, gdyż objawy grzybicy pochwy mogą wskazywać też na inne choroby intymne (na przykład bakteryjne zapalenie pochwy), które wymagają innego postępowania medycznego.

Specjalistyczne badanie ginekologiczne (antymykogram) pozwala na dokładne określenie, z jakim gatunkiem grzybów z rodzaju Candida mamy do czynienia. Początkowo wdrożone zostaje leczenie preparatami przeciwgrzybiczymi o szerokim spektrum działania, zaś jeśli leczenie jest nieskuteczne, konieczne jest wykonanie posiewu i zastosowanie terapii celowanej, skoncentrowanej na konkretnej przyczynie choroby.

Leczenie grzybicy pochwy

Kluczowa w przypadku zakażenia wywołanego przez grzyby Candida jest odpowiednia higiena intymna. Poza tym najczęściej zaleca się stosowanie:

  • miejscowych preparatów przeciwgrzybiczych – maści, kremów lub globulek dopochwowych odbudowujących florę bakteryjną pochwy, zawierających w swoim składzie pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus oraz pochodne azolowe (na przykład Clotrimazolum, a po polsku klotrimazol, który działa na wszystkie chorobotwórcze grzyby, czy Flukonazolum, czyli flukonazol, szczególnie skuteczny w walce przeciwko drożdżakom),

  • farmaceutyków działających ogólnoustrojowo i antybiotyków,

  • suplementacji w postaci preparatów probiotycznych,

  • kwasu borowego – przyjmowanego w formie dopochwowych kapsułek; wykazuje około 70% skuteczności w walce z grzybicą, jednak może powodować podrażnienie.

Preparaty miejscowe, jak i te przyjmowane doustnie posiadają między 80% a 90% skuteczności. Chociaż tabletki są wygodniejsze, to maści i kremy wykazują szybsze działanie – ich minusem jest jednak to, że mogą spowodować pęknięcie prezerwatywy podczas stosunku. Ponadto w trakcie leczenia grzybicy pochwy, a także przez krótki czas po jej ustąpieniu, należy pamiętać o konieczności symultanicznego leczenia partnera i zrezygnować z kontaktów seksualnych. Świąd czy pieczenie mogą szybko powrócić, a wszelkiego rodzaju podrażnienia okolic intymnych – wzbudzić różne infekcje na nowo.

Leczenie grzybicy pochwy trwa zwykle od 7 do 14 dni, jednak długość kuracji zależy od wybranej terapii. Po zbyt wczesnym odstawieniu leków infekcja może szybko powrócić, dlatego należy być w stałym kontakcie z lekarzem specjalistą w celu ustalenia szczegółów.

Czasami zdarzają się sytuacje, gdy dostęp do lekarza jest utrudniony (na przykład na wakacjach, w podróży), a my czujemy, że przydałoby nam się wsparcie w początkowej fazie infekcji. Można zaopatrzyć się w apteczne, dostępne bez recepty doraźne środki (maści i globulki dopochwowe). Uśmierzą one uporczywe objawy, jednak nie wyleczą infekcji – dlatego należy zaplanować wizytę u lekarza na najszybszy możliwy termin.

Grzybica pochwy w ciąży

Grzybica pochwy w ciąży jest szczególnie częstą infekcją ze względu na towarzyszące temu okresowi wahania hormonalne i osłabioną odporność. Nie wolno więc lekceważyć żadnych niepokojących objawów i należy je nie tylko leczyć, ale też im zapobiegać.

Grzybica pochwy w ciąży – objawy

  • Świąd, zaczerwienienie i obrzęk pochwy;

  • specyficzne upławy – podczas infekcji grzybiczej w ciąży wydzielina jest zwykle serowata, gęsta i zbijająca się w grudki; czasami ma delikatny zapach drożdży, chociaż zdarzają się też upławy bezwonne;

  • zaczerwienienie warg sromowych;

  • ból w trakcie stosunku;

  • uczucie suchości w pochwie;

  • parcie na pęcherz i ból podczas oddawania moczu.

Przyczyny grzybicy pochwy i sromu w ciąży

Wiemy już, że powodem kandydozy są bakterie grzybicze, które rozwijają się w pochwie na skutek zaburzenia jej flory bakteryjnej. Układ immunologiczny w trakcie ciąży jest osłabiony, a zmiany hormonalne to już stały punkt programu ;) Czyni to wprost idealną przestrzeń do rozwoju infekcji grzybiczej, na którą szczególnie narażone są osoby w ciąży.

Czy grzybica pochwy może wpłynąć na rozwój płodu?

Tak – grzybica pochwy w ciąży może prowadzić do uszkodzeń płodu, jednak nie w sposób bezpośredni.

Nieleczona grzybica pochwy w ciąży wiąże się z ryzykiem pęknięcia pęcherza płodowego, a w efekcie – przedwczesnego porodu. Przedostanie się infekcji do płynu owodniowego może prowadzić do poważnych reperkusji zdrowotnych w dalszym rozwoju dziecka (na przykład zapalenia opon mózgowych).

Kluczowe jest, aby grzybica pochwy w ciąży została wyleczona najpóźniej do dnia porodu, jednak szybkie działanie i wdrożenie odpowiedniej terapii jest niezwykle ważne i cenne na każdym etapie życia płodowego. Noworodki nie mają w pełni wykształconego i ustalonego systemu odpornościowego, dlatego istnieje uzasadniona obawa, że w trakcie porodu drogami natury dziecko może zarazić się drożdżakami. Może to skutkować rozwojem pleśniawek w przewodzie pokarmowym (a także w obrębie śluzówki odbytu) oraz zapaleniem płuc. Często jest to przyczyną późniejszych odparzeń pieluszkowych.

Grzybica pochwy w ciąży wymaga również odpowiedniej profilaktyki, a także działań mogących przynieść ulgę w jej uciążliwych objawach. O czym warto pamiętać?

  • W przebiegu grzybicy pochwy w ciąży w ciągu dnia należy nosić przewiewną i delikatną bieliznę; nocą zaś lepiej spać nago.

  • Należy szczególnie dbać o higienę intymną i dokładne wycieranie warg sromowych po umyciu.

  • Należy zrezygnować z noszenia wkładek higienicznych.

  • Jeżeli zlecona została antybiotykoterapia, konieczne jest przyjmowanie leków osłonowych.

Karmienie dziecka pokarmem naturalnym jest niezwykle ważne - grzyby Candida, żyjące w obrębie brodawek, mogą wywołać niezależnie grzybicę sutków, która jest podstawą do stosowania pokarmu sztucznego i ewentualnego pędzlowania brodawek nystatyną. Grzybica pochwy bezpośrednio nie niesie więc za sobą przeciwwskazań do karmienia piersią.

W pierwszym trymestrze ciąży zakazane są wszelkie leki przeciwgrzybicze – w tym czasie formują się narządy wewnętrzne płodu, a substancje stosowane w leczeniu zakażenia mogą spowodować nieodwracalne ich uszkodzenia. W drugim i trzecim trymestrze nie zaobserwowano negatywnych skutków leczenia choroby zarówno dla płodu, jak i osób w ciąży.

Nawracająca grzybica pochwy

Infekcje wywołane bakteriami grzybiczymi są zaraźliwe i mają tendencję do nawracania. 

Nawracająca grzybica pochwy to stan, kiedy infekcja powraca przynajmniej 4 razy w ciągu roku (przy wcześniejszym przyjmowaniu antybiotyków) lub 3 razy (również w ciągu roku), jeśli nie stosowano wcześniej antybiotykoterapii. Wywołuje ją przeważnie ten sam szczep grzybów co pierwotną infekcję, jednak warto rozważyć wykonanie badań mikrobiologicznych. Jeżeli źródłem problemu są inne bakterie, konieczne będzie zmodyfikowanie leczenia.

Główne przyczyny nawrotu grzybicy pochwy i sromu

  • Osłabienie organizmu,

  • nieprawidłowa higiena intymna,

  • zaburzenie równowagi pH w pochwie,

  • cukrzyca,

  • HIV,

  • wahania hormonalne wywołane niedoczynnością tarczycy,

  • zła dieta, niewłaściwe nawyki żywieniowe,

  • czynniki genetyczne.

W przypadku nawracającej grzybicy pochwy leczenie zawsze powinno objąć się również partnera_kę. U osób z penisami grzybica często objawia się krostkami na genitaliach, a ich pojawieniu się dodatkowo może towarzyszyć silnym ból i dyskomfort (na przykład podczas oddawania moczu). Terapia zapobiegawcza zależna jest od płci osoby nią objętej - u osób z pochwą zazwyczaj stosuje się preparaty dopochwowe, u osób z penisem - doustne (dodatkowe kremy i leki miejscowe mogą stosować obie osoby). Dzięki leczeniu prewencyjnemu możemy uniknąć ponownego zarażenia, ponieważ podwyższa ono bezpieczeństwo dalszego współżycia z partnerem_ką.

Nawracająca grzybica pochwy – powikłania

Nawracająca i nieleczona grzybica pochwy może prowadzić do poważnych powikłań i chorób, do których należą między innymi:

  • grzybicze zakażenie szyjki macicy i jajowodów,

  • bezpłodność (spowodowana zrostami w jajowodach po zakażeniu),

  • inne infekcje narządów wewnętrznych.

Profilaktyka – jak uniknąć grzybicy pochwy?

Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia:

  • Dbaj o higienę miejsc intymnych – przynajmniej 2 razy w ciągu dnia (rano i wieczorem) należy przemyć okolice sromu delikatnym żelem (zawierającym w swoim składzie kwas mlekowy, który pomaga utrzymać właściwe pH mikroflory pochwy).

  • Z drugiej strony powstrzymaj się od irygacji pochwy (ponieważ wypłukuje ona cenne pałeczki kwasu mlekowego i wyjaławia florę bakteryjną pochwy) – pamiętajmy, że dzięki kwaśnemu środowisku wewnętrznemu pochwa ma właściwości samoczyszczące. Myjemy wargi sromowe, czyli części zewnętrzne!

  • Jeśli uporałaś_eś się już z zakażeniem grzybiczym pochwy – możesz stosować probiotyki dopochwowe (np. inVag, czy Provag) i/lub doustne, aby odbudować florę.

  • Unikaj perfumowanych kosmetyków do higieny intymnej (tyczy się to także papieru toaletowego, podpasek i wkładek higienicznych!).

  • Nie używaj cudzych ręczników czy bielizny. Jeśli chodzi o to ostatnie – noś oddychającą, lekką bieliznę z bawełny lub lnu i wystrzegaj się sztucznych, syntetycznych materiałów.

Bardzo ważna jest również dieta – zarówno profilaktycznie, jak i w procesie leczenia nawracającej grzybicy pochwy.

  • Osoby zmagające się z grzybicą pochwy powinny zminimalizować ilość cukrów prostych w spożywanych posiłkach – stanowią one pożywkę dla grzybów rodzaju Candida.

  • Zaleca się jedzenie pełnoziarnistych, wielozbożowych produktów – dostarczają dużo błonnika pokarmowego, który jest źródłem witamin z grupy B. Grzyby zużywają wszelkie ich zapasy z organizmu, przez co infekcja zwiększa zapotrzebowanie na nie.

  • Niekorzystne może być także spożycie nadmiernych ilości nabiału

Staramy się, żeby nasze teksty wypełnione były cennymi i rzeczowymi informacjami na każdy poruszany przez nas temat. Pamiętajcie jednak, że objawy grzybicy pochwy, jak i sam przebieg choroby mogą różnić się w zależności od ogólnego stanu organizmu. W przypadku zakażenia kandydozą należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem i wdrożyć odpowiednie leczenie. Kluczowa jest nie tylko profilaktyka i dbanie o siebie, ale też stosowanie się do wszelkich zaleceń ginekologa (szczególnie w przypadku osób w ciąży), obejmujących również leczenie partnera_ki.

Źródła:

P. Brzózka, Grzybica pochwy w ciąży – leczenie i zapobieganie, kons. S. Jankowska, https://dimedic.eu/pl/wiedza/grzybica-pochwy-w-ciazy-leczenie-i-zapobieganie [dostęp z dn 29.03.2021].

P. Brzózka, Nawracająca grzybica pochwy – przyczyny i leczenie, kons. S. Jankowska, https://dimedic.eu/pl/wiedza/nawracajaca-grzybica-pochwy-przyczyny-i-leczenie [dostęp z dn. 30.03.2021].

Grzybica pochwy: choroba, którą należy leczyć jak najszybciej (leki, maści, kremy i globulki na grzybicę pochwy), https://dimedic.eu/pl/wybierz-lekarstwo/grzybica-pochwy [dostęp z dn. 30.03.2021].

Grzybica pochwy – leczenie domowe. Co na grzybicę pochwy?, https://www.medme.pl/artykuly/jak-wyleczyc-sie-z-grzybicy-pochwy,34284.html#leczenie-grzybicy-pochwy [dostęp z dn. 29.03.2021].

Grzybica pochwy – objawy i przyczyny. Jak leczyć grzybicę pochwy?, https://ktomalek.pl/blog/grzybica-pochwy-objawy-i-przyczyny-jak-leczyc-grzybice-pochwy/w-824#leczenie-grzybicy-pochwy [dostęp z dn. 30.03.2021].

Grzybica pochwy w ciąży, https://dimedic.eu/pl/wiedza/grzybica-pochwy-w-ciazy [dostęp z dn. 29.03.2021].

Infekcja grzybicza (kandydoza), https://www.invag.pl/infekcja-grzybicza-kandydoza/ [dostęp z dn. 30.03.2021].

Infekcje intymne – jak zapobiegać grzybicy pochwy?, kons. S. Jankowska, https://dimedic.eu/pl/wiedza/infekcje-intymne-jak-zapobiegac-grzybicy-pochwy [dostęp z dn. 30.03.2021].

Objawy grzybicy pochwy – jak rozpoznać zakażenie grzybicze pochwy?, kons. S. Jankowska, https://dimedic.eu/pl/wiedza/objawy-grzybicy-pochwy-jak-rozpoznac-zakazenie-grzybicze-pochwy [dostęp z dn. 30.03.2021].

K. Pawlik, Grzybica pochwy u kobiet w ciąży, https://www.medme.pl/artykuly/grzybica-pochwy-u-kobiet-w-ciazy,67070.html#jak-grzybica-pochwy-wplywa-na-pl%C3%B3d? [dostęp z dn. 29.03.2021].

K. Pawlikowska-Łagód, Grzybica pochwy – przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka, kons. A. Witkowska, https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zenskich-narzadow-plciowych,grzybica-pochwy---przyczyny--objawy--leczenie--profilaktyka,artykul,1664682.html [dostęp z dn. 30.03.2021].

M. Radosz, Żywienie w grzybicy, https://www.pirolam.pl/artykul/zywienie-w-grzybicy [dostęp z dn. 29.03.2021].

B. Raducha, I. Zdrojewska, Grzybica pochwy – czym jest, jakie są jej objawy i jak ją leczyć?, https://dimedic.eu/pl/wiedza/grzybica-pochwy-objawy-przyczyny-i-leczenie-kandydozy [dostęp z dn. 29.03.2021].

M. Róg, Grzybica pochwy – częsta dolegliwość, która lubi wracać. Objawy grzybicy pochwy, https://apteline.pl/artykuly/grzybica-pochwy-czesta-dolegliwosc-ktora-lubi-wracac [dostęp z dn. 30.03.2021].

B. Tarnowska, Grzybica pochwy – objawy i leczenie grzybiczego zakażenia pochwy, kons. M. Kornacka-Wojtaś, https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/grzybica-pochwy-objawy-i-leczenie-grzybiczego-zakazenia-pochwy,6484,n,192 [dostęp z dn. 29.03.2021].

A. Żalińska, Grzybica pochwy w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie, zagrożenia, https://wylecz.to/ginekologia/grzybica-pochwy-w-ciazy/ [dostęp z dn. 29.03.2021].

Newsletter

Zacznijmy dobrze naszą znajomość – zapisz się na nasz newsletter, a dostaniesz w prezencie zniżkę 5 zł na pierwsze i 10 zł na drugie zamówienie cykliczne o wartości powyżej 40 zł!