Polip endometrialny i polip szyjki macicy - od A do Z | Your KAYA
Polip szyjki macicy, a może endometrialny? Wyjaśniamy

Udostępnij

Polip szyjki macicy, a może endometrialny? Wyjaśniamy

„To polip” – taka diagnoza może zwalić z nóg. Szczególnie jeśli pojawia się zupełnie przypadkowo, bo wcześniej nie towarzyszyły Ci żadne nietypowe objawy. Bez obaw – poniżej opisujemy, w jaki sposób należy się pozbyć niechcianego gościa ;)

Dominika Olchowik

Opublikowano: 21.06.20216 minczytania

polip narządów rodnych ilustracja

Ilustracja: Jarek Danilenko

  • Czym są polipy (i czy trzeba się ich bać)?
  • Objawy polipów na narządach rodnych
  • Polip szyjki macicy
  • Polip endometrialny
  • Polipy narządów rodnych kontra płodność
  • Wiedza w pigułce

Czym są polipy (i czy trzeba się ich bać)?

Polip to guzowaty twór wyrastający z błon śluzowych. Jak każda tego typu zmiana, może (choć nie musi) wywoływać szereg nieprzyjemnych dolegliwości w zależności od tego, gdzie jest usytuowany. Poniższy tekst poświęcamy konkretnie polipom narządów rodnych, wywodzących się z błon śluzowych wyściełających jamę lub kanał szyjki macicy. Na całe szczęście są one w większości zmianami łagodnymi – jedynie niewielki odsetek zdiagnozowanych polipów nosi w sobie znamiona nowotworowe.

Polipy mogą być:

  • uszypułowane – z widoczną, wystającą szypułą, na której są umocowane,

  • nieuszypułowane – o kulistym kształcie, wystające ponad podłoże.

Polipy macicy – podział ze względu na obraz kliniczny

Ze względu na obraz kliniczny polipy macicy dzielimy na:

  • hiperplastyczne – mają owalny, obły kształt i osiągają rozmiary do kilku centymetrów; zazwyczaj są uszypułowane, a ich powierzchnię pokrywają siateczkowate naczynia krwionośne;

  • atroficzne – polipy torbielowato-gruczołowe; budujące je gruczoły wypełnione są płynną treścią; najczęściej spotykane u osób w okresie pomenopauzalnym;

  • czynnościowe – zazwyczaj są wynikiem nieprawidłowej proliferacji (namnażania się komórek) i złuszczania się błony śluzowej macicy; mają nierówną, białą powierzchnię z licznymi otworami;

  • adenomyotyczne – duże polipy zbudowane z mięśni gładkich, unaczynione (mają dużo cienkościennych tętnic, które przy pęknięciu wywołują obfite, nieprawidłowe krwawienia międzymiesiączkowe); odmianą tego typu polipa jest adenomyotyczny polipowaty gruczolakomięśniak, powodujący silne krwawienie i relatywnie szybko się powiększający;

  • atypowe – niewielkie polipy o charakterystycznym, nieregularnym kształcie z urwanym przebiegiem naczyń; w większości przypadków polipy atypowe zawierają komórki nowotworowe.

Z kolei ze względu na ich usytuowanie wyróżniamy polipy szyjki macicy i polipy endometrialne (wyrastające w jamie macicy).

Objawy polipów na narządach rodnych

Polipy często nie dają żadnych objawów. Większość osób dowiaduje się o obecności przypadkowo, podczas rutynowego badania ginekologicznego.

Obecność polipa może powodować:

  • różnego rodzaju nieprawidłowe krwawienie – przedłużające się krwawienia miesiączkowe, krwawienia między miesiączkami i tak dalej;

  • plamienia po stosunku i upławy (ropna albo biaława wydzielina pochwowa, niekiedy z krwią); polipy mogą zaburzyć pracę błony śluzowej kanału szyjki macicy i wywoływać zwiększoną produkcję śluzu;

  • dolegliwości bólowe w podbrzuszu (dotyczą większych polipów).

Ponieważ wspomniane objawy są niespecyficzne i mogą wskazywać na wiele innych, poważnych chorób, w przypadku ich wystąpienia nie należy zwlekać z wizytą u ginekologa.

Polip szyjki macicy

Polipy szyjki macicy powstają wskutek przerostu jej błony śluzowej. Mają charakter łagodny – ryzyko zezłośliwienia zmiany wynosi jedynie od 0% do 0,01%. Polip szyjki macicy zazwyczaj przyjmuje kształt łezki, a jego kolor oscyluje od różowego po fioletowy. Powierzchnia takiego polipa jest gładka i lśniąca. Co do rozmiaru – tutaj bywa różnie. Zazwyczaj osiągają od kilku do kilkudziesięciu milimetrów.

Rodzaje polipów szyjki macicy

  • Polipy endocerwikalne – powstają z komórek gruczołowych w kanale szyjki macicy; zazwyczaj diagnozowane u osób przed menopauzą.

  • Polipy ektocerwikalne – wywodzą się z komórek nabłonkowych kanału szyjki i dotyczą przeważnie osób w okresie pomenopauzalnym.

Skąd biorą się polipy na szyjce macicy?

Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Istnieją liczne teorie mówiące o tym, co może powodować polipy szyjkowe. Do najczęściej podawanych potencjalnych przyczyn należą:

  • podwyższony poziom estrogenów,

  • czynniki genetyczne,

  • infekcje intymne i przewlekłe zapalenie szyjki macicy.

Zwiększone ryzyko powstawania polipów szyjki macicy dotyczy osób otyłych, chorych na cukrzycę lub nadciśnienie tętnicze.

Polip szyjki macicy – diagnostyka

Przy badaniu ginekologicznym z użyciem wziernika może się okazać, że z kanału szyjki macicy wystaje zmiana przypominająca kulisty guzek. Wykonanie dodatkowo USG przezpochwowego pozwala wykluczyć inne schorzenia. Ostateczne rozpoznanie, że owa zmiana to polip szyjki macicy, następuje po jej usunięciu i wykonaniu badań histopatologicznych.

Polipy szyjki macicy – postępowanie

Podstawową metodą jest ukręcenie polipa. Zabieg wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych (w wybranych gabinetach) lub w szpitalu, w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Za pomocą wprowadzonego przez pochwę wziernika ginekolog chwyta polip odpowiednim narzędziem (skalpelem, nożycami lub kleszczami), ukręca go i usuwa. 

Dodatkowo, między innymi aby upewnić się, że polip został w całości usunięty (albo żeby usunąć niewidoczne gołym okiem zmiany), wykonuje się wyłyżeczkowanie kanału szyjki macicy. Jest to również praktyka, o którą poszerza się zabieg u osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ewentualnych nieprawidłowości w jamie macicy.

Wyciętą zmianę następnie wysyła się na badanie histopatologiczne w celu wykluczenia obecności komórek nowotworowych.

Zdarza się, że polip szyjki macicy odpada samoistnie, na przykład podczas stosunku, miesiączki, a nawet porodu.

Polip endometrialny

Powstaje z przerośniętego fragmentu błony śluzowej macicy i przyjmuje formę guzka (lub guzków) o maczugowatym kształcie. Polipy endometrialne osiągają rozmiary od kilku do kilkunastu milimetrów.

Częstotliwość pojawiania się tego typu zmian rośnie wraz z wiekiem. Dodatkowo wykrycie polipa w okresie pomenopauzalnym wiąże się z większym ryzykiem nowotworowego charakteru zmiany.

Przyczyny ich powstawania…

…również nie są jednoznaczne. Polipy jamy macicy zazwyczaj wiąże się z wahaniami hormonalnymi (zaburzeniami poziomu estrogenów). Stąd wyższa częstotliwość diagnozowania polipów u osób w wieku od 30 do 50 lat (oraz w okresie menopauzy).

Rozpoznanie

Polipy endometrialne nie są widoczne w badaniu na fotelu ginekologicznym z użyciem wziernika. Więcej informacji można uzyskać po wykonaniu USG przezpochwowego, szczególnie tuż po miesiączce, kiedy złuszczone endometrium jest jeszcze cienkie. Jeżeli w badaniu USG widać nieprawidłowy jego obraz (a nie konkretnie polipa), pacjent_ka zazwyczaj zostaje zakwalifikowany_a do wyłyżeczkowania jamy macicy. Oczywiście wpływ na to mają liczne zmienne (wiek, zgłaszane dolegliwości).

Jeśli w USG widoczny jest polip – zaleca się wykonanie histeroskopii. Wówczas przez pochwę i szyjkę wprowadza się do jamy macicy odpowiednie narzędzia optyczne, a zmianę się odcina i usuwa.

Usunięcie polipa endometrialnego

Usunięcie polipa może zostać wykonane poprzez zabieg histeroskopii operacyjnej. Przeprowadza się go w warunkach szpitalnych (pacjent_ka zostaje przyjęty_a na oddział) lub ambulatoryjnie (w gabinecie lekarskim). Histereskopię wykonuje się w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym (po podaniu dożylnie leku pacjent_ka przesypia czas zabiegu) lub w miejscowym znieczuleniu szyjkowym. Po histeroskopii operacyjnej przez około 2 tygodnie może pojawiać się krwawienie z pochwy – nie jest to jednak powód do niepokoju.

Inną metodę stanowi klasyczne łyżeczkowanie jamy macicy (abrazja). Przeprowadzane się je w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnie, w znieczuleniu ogólnym. W trakcie abrazji lekarz rozszerza szyjkę macicy i wprowadza do kanału rodnego narzędzie usuwające nieprawidłowe tkanki macicy. Konsekwencją łyżeczkowania może być niewielkie krwawienie z pochwy lub lekki ból podbrzusza.

Uzyskany materiał wysyłany jest do dalszej diagnostyki w celu wykluczenia obecności komórek nowotworowych. Ewentualna kontynuacja leczenia następuje w zależności od wyniku badania histopatologicznego, którego wyniki ostatecznie definiują charakter zmiany.

W przypadku polipów endometrialnych możliwe jest także leczenie farmakologiczne. Można je stosować u pacjentek_ów z nawracającymi polipami, które zostały wcześniej zweryfikowane histopatologicznie, a przyczynę ich odrastania stanowią zaburzenia hormonalne.

Polipy narządów rodnych kontra płodność

Czy ich obecność może odpowiadać za problemy z zajściem w ciążę?

Zdarza się, że nieleczone polipy endometrialne są przyczyną niepłodności, ponieważ mogą utrudniać zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej. Nie jest to jednak sztywna reguła – w niektórych przypadkach zajście w ciążę nie wiąże się z żadnymi problemami, a polip nie wywołuje przy tym żadnych przykrych dolegliwości.

W tym miejscu warto wspomnieć o tak zwanym polipie doczesnowym, występującym jedynie w przebiegu ciąży. Składa się z błon płodowych, znajduje w szyjce macicy i osiąga niekiedy nawet kilka centymetrów. Może skutkować plamieniami i krwawieniami, które w przebiegu ciąży – choć są niepokojące – nie wpływają negatywnie na rozwój płodu. Z tego powodu polipów doczesnowych się nie usuwa – odbywa się to samoistnie wraz z końcem ciąży, w trakcie porodu.

Mam nadzieję, że ten tekst co nieco Was uspokoił – nie każda guzowata zmiana to rak, chociaż pierwsze zetknięcie z taką diagnozą faktycznie może być piorunujące. Nie lekceważcie żadnych występujących objawów i fruwajcie do ginekologa – profilaktyka to klucz!

Podobne

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Wiedza w pigułce

  1. Polip narządu rodnego to guzowaty twór wyrastający z błon śluzowych. Może być uszypułowany lub wyrastać prosto z podłoża. Ze względu na obraz kliniczny polipy macicy dzielimy na: hiperplastyczne, atroficzne, czynnościowe, adenomyotyczne, atypowe.

  2. Polipy mogą objawiać się: nieprawidłowymi krwawieniami (obfitymi i przedłużającymi się miesiączkowymi lub międzymiesiączkowymi), plamieniami po stosunku, upławami (ropną lub białawą wydzieliną pochwową), bólami podbrzusza (w przypadku większych zmian).

  3. Polipy szyjki macicy dzielimy na endocerwikalne (powstałe z komórek gruczołowych) i ektocerwikalne (z nabłonkowych).

  4. Przyczyny powstawania polipów szyjki macicy nie są jasne. Wśród potencjalnych czynników ryzyka wymienia się: podwyższony poziom estrogenów, czynniki genetyczne, przewlekłe infekcje i zapalenia narządów płciowych, otyłość, cukrzycę czy nadciśnienie tętnicze.

  5. Polip szyjki macicy wykrywany jest podczas wziernikowego badania ginekologicznego. Dodatkowych informacji na temat zmiany dostarcza USG dopochwowe.

  6. Aby usunąć polipa szyjki macicy, lekarz go ukręca (w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych), a usuniętą zmianę następnie wysyła do badań histopatologicznych. U pacjentek_ów ze zwiększonym ryzykiem dalszych nieprawidłowości lub aby się upewnić, że zmiana została usunięta w całości, wykonuje się wyłyżeczkowanie jamy macicy.

  7. Polip endometrialny powstaje z przerośniętego fragmentu błony śluzowej macicy i przyjmuje formę guzka (lub guzków) o maczugowatym kształcie. Ich powstawanie zazwyczaj wiąże się z wahaniami hormonalnymi.

  8. Aby usunąć polip endometrialny, wykonuje się: histereskopię operacyjną lub wyłyżeczkowanie jamy macicy, a u niektórych pacjentek_ów stosuje się także leczenie hormonalne.

  9. Nie ma stuprocentowej pewności, że polipy mogą mieć wpływ na płodność. Zdarzają się przypadki, że nieleczone polipy endometrialne utrudniają zagnieżdżenie się komórki jajowej, jednak niejednokrotnie polip nie powoduje problemów z zajściem w ciążę i nie wiąże się w jej trakcie z żadnymi dolegliwościami. Charakterystyczną zmianą mogącą uwidocznić się w przebiegu ciąży jest polip doczesnowy. Składa się z błon płodowych, może wywoływać krwawienia, które jednak nie są niebezpieczne dla płodu. Polipów doczesnowych się nie usuwa – zazwyczaj same „odpadają” w trakcie porodu.

A. Bednarska-Czerwińska, 5 pytań o polipy endometrialne, https://www.gyncentrum.pl/blog/pl/5-pytan-o-polipy-endometrialne [dostęp z dn. 21.05.2021].

Co to jest histeroskopia operacyjna?, https://www.kliniki.pl/wiedza/co-to-jest-histeroskopia-operacyjna/ [dostęp z dn. 21.05.2021].

M.G. Munro, Uterine polyps, adenomyosis, leiomyomas, and endometrial receptivity, „Fertility and Sterility” 2019, vol. 111, i. 4, p. 629-640.

M. Neuberg, Informator dla pacjentki na temat leczenia polipów w macicy, https://www.laparoskopia-neuberg.pl/images/design/Polipy_w_macicy.pdf [dostęp z dn. 21.05.2021].

S. Salim, H. Won, E. Nesbitt-Hawes et al., Diagnosis and Management of Endometrial Polyps: A Critical Review of the Literature, „Journal of Minimally Invasive Gynecology” 2011, vol. 18, i. 5, p. 569-581.

N. Sochacki-Wójcicka, Polipy narządu rodnego, https://mamaginekolog.pl/polipy/ [dostęp z dn. 21.05.2021].

E. Stefanowicz, Polip szyjki macicy, https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/244935,polip-szyjki-macicy [dostęp z dn. 21.05.2021].

M. Tjarks, B.J. van Voorhis, Treatment of endometrial polyps, „Obstetrics & Gynecology” 2000, vol. 96, i. 6, p. 886-889.

Autor_ka

Dominika Olchowik

Copywriterką jest z “powołania” – pasję do pisania wyssała wraz z mlekiem matki-polonistki. Poza tym – ma wykształcenie muzyczne, a półki w jej mieszkaniu uginają się pod ciężarem powieści Gombrowicza i książek o buddyzmie.

Zobacz inne artykuły

Weryfikacja merytoryczna

lek. Adrianna Witkowska
Ginekolożka

Zdrowie intymne

Plamienie – mapa (z legendą) Twojego ciała

Plamy na bieliźnie, ślady na pościeli… a przecież do miesiączki jeszcze daleko – i domyśl się, o co chodzi! Znacie nas – uwielbiamy tworzyć dla Was mapy, aby sprawniej „porozumiewać się” z własnym ciałem. A plamienie to takie jego zakamuflowane wiadomości. ;)

Dominika Olchowik

Dieta w PCOS

Magda Holodiuk
Dietetyczka