Tabletka "dzień po" - informacje, fakty i mity | Your KAYA
Sklep
  • Nowości
  • Menstruacja
  • Pielęgnacja intymna
  • Pielęgnacja ciała
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Sklep
  • Nowości
  • Menstruacja
  • Pielęgnacja intymna
  • Pielęgnacja ciała
  • Miłe rzeczy
  • Zestawy
BlogFAQPraca
Zatrudniamy!

Wybierz inny kraj

Tabletka "dzień po" - przedstawiamy fakty, obalamy mity

“Jeśli jesteś wystarczająco dojrzała_y, by uprawiać seks, musisz być przygotowana_y, na to, że zostaniesz rodzicem” - te słowa jeszcze do niedawna funkcjonowały w przestrzeni publicznej, a ciąża była nieraz traktowana jako kara za seks. 

Julia Klimosz

Opublikowano: 15.12.20206 minczytania

Tabletka dzień po ilustracja Jarek Danilenko

Ilustracja: Jarek Danilenko

Czy w tym temacie coś się kiedyś zmieni? Czy jesteśmy w stanie przekształcić pewne wzorce myślowe, które były nam wpajane od dziecka? Kasia Koczułap, autorka konta na Instagramie @kasia_coztymseksem, mówi głośno “Nie musisz chcieć dziecka, by uprawiać seks.” Można czerpać przyjemność ze stosunku, a jednocześnie nie stawiać sobie przed oczami wizji prania pieluch za dziewięć miesięcy. Seks nie służy tylko rozmnażaniu, ale także nawiązywaniu intymnych relacji z partnerem_rką, budowaniu więzi, czerpaniu przyjemności z bycia razem.

Jak wiemy, obecnie istnieje wiele metod antykoncepcji, które mają za zadanie uchronić nas przed niechcianą ciążą. Są tańsze, droższe, lepiej i gorzej dostępne. Jednak żadna metoda nie daje nam 100% gwarancji zabezpieczenia nas przed zapłodnieniem. Według wskaźnika Pearla największą skutecznością odznacza się stosowanie implantu, jednak ze względu na słabą dostępność oraz niezbyt przystępną cenę, jest rzadko wybierany przez osoby menstruujące. Najczęściej wybieranymi metodami antykoncepcji są wciąż prezerwatywy oraz pigułki hormonalne.

Zawsze istnieje więc ryzyko zajścia w ciążę. Jeśli jednak mamy świadomość tego, że działanie antykoncepcji, którą stosujemy jest zachwiane (niech pierwsza_y rzuci tabletką antykoncepcyjną ta_en, która_y nigdy nie zapomniał_a jej zażyć!) i doszło do niezabezpieczonego stosunku, możemy przeciwdziałać niechcianej ciąży. Co zrobić w takiej sytuacji? Gdzie szukać pomocy? Zaparzcie herbatę, usiądźcie wygodnie i wsuńcie stopy pod ciepły koc. My siadamy cichutko obok i przedstawiamy wszystko, co powinniście wiedzieć o antykoncepcji awaryjnej, czyli tabletce “dzień po”.

Jak działa tabletka “dzień po”? 

Antykoncepcja awaryjna może być stosowana w przypadku, gdy np. prezerwatywa pękła lub zsunęła się w trakcie stosunku, lub gdy osoba zapomniała przyjąć tabletki antykoncepcyjnej w odpowiednim czasie i istnieje ryzyko niechcianej ciąży. 

Obecnie na polskim rynku dostępne są dwa rodzaje tabletek “po” i są to ellaOne oraz escapelle. Escapelle należy zastosować do 72 godzin (3 dni) po niezabezpieczonym stosunku, natomiast ellaOne w ciągu 120 godzin (5 dni). Escapelle zawiera levonorgestrel, którego zadaniem jest zapobieganie owulacji oraz utrudnienie implantacji zapłodnionej komórki jajowej w macicy. Natomiast głównym składnikiem ellaOne jest octan uliprystalu. Wpływa on na aktywność progesteronu, równocześnie opóźniając owulację oraz utrudniając zapłodnienie.

W skrócie, tabletki działają następująco: komórka jajowa nie zostaje uwolniona do jajowodu, więc nie może zostać zapłodniona przez plemniki, które w drogach rodnych mogą przeżyć do 5 dni. Pigułka “dzień po” ma za zadanie nie dopuścić do ciąży. Zastosować tabletkę “po stosunku” możemy w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego, jednak należy zrobić to jak najszybciej po niezabezpieczonym stosunku. Warto pamiętać, że żadna z pigułek nie działa wczesnoporonnie, a więc nie powoduje przerwania trwającej już ciąży, nie wpływa też negatywnie na istniejący już zarodek. Przyjęta już pigułka nie chroni nas także podczas kolejnych stosunków.

Antykoncepcja awaryjna jest w pełni bezpieczna, co potwierdza fakt, że w 2014 roku Komisja Europejska po rekomendacji Europejskiej Agencji Leków oznajmiła, że pigułkę “po stosunku” można zażywać bezpiecznie bez recepty. Niestety Polska, Węgry i Rosja są wyjątkami w Unii Europejskiej i w tych krajach tabletkę można kupić jedynie po okazaniu recepty. 

Tabletka “dzień po” - skuteczność

Największą skuteczność tabletki osiągniemy, gdy zastosujemy ją w ciągu 24 godzin po niezabezpieczonym stosunku. W przypadku, gdy po przyjęciu antykoncepcji awaryjnej w ciągu 3 godzin dojdzie do wymiotów, należy przyjąć jeszcze jedną tabletkę “po”, ponieważ pierwsza mogła się nie wchłonąć. 

Skuteczność ellaOne wynosi 97,9%. Skąd to wiadomo? Podczas badań przeprowadzonych wśród kobiet, które odbyły niezabezpieczony stosunek i przyjęły tabletkę w ciągu 48-120 godzin, w ciążę zaszło 2,1% z nich. 

Skuteczność jest więc naprawdę wysoka i szanse na to, że dojdzie do zapłodnienia są niewielkie.

Tabletka “dzień po” - skutki uboczne

Tak jak w przypadku innych leków, zastosowana metoda antykoncepcji awaryjnej wiąże się z możliwością wystąpienia skutków ubocznych. Do najczęstszych (pojawiających się u 1 na 10 osób) należą:

  • nudności, ból brzucha, wymioty;

  • bóle, zawroty głowy;

  • bóle mięśni, ogólne zmęczenie.

Niezbyt częste skutki uboczne (pojawiające się u 1 na 100 osób) to między innymi:

  • biegunka;

  • krwawienie z pochwy;

  • zmiany skórne;

  • gorączka.

Najrzadsze skutki uboczne tabletki “po” (czyli te, które wystąpiły u 1 na 1000 osób):

  • pokrzywka, wysypka; 

  • bóle w obrębie miednicy;

  • obrzęk twarzy, światłowstręt. 

Przed zażyciem wybranej tabletki “po stosunku” należy oczywiście zapoznać się z ulotką, na której znajdziemy wszystkie najważniejsze informacje, dotyczące działania, zastosowania oraz dodatkowego zabezpieczenia. Warto też udać się do lekarza, aby rozwiać wszelkie wątpliwości, dotyczące działania danej metody awaryjnej. Pigułki escapelle nie należy stosować w razie uczulenia na główny składnik leku (lewonorgestrel), zaś ellaOne w przypadku uczulenia na octan uliprystalu.

Tabletka “po stosunku” może też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych. Po jej zażyciu należy więc łączyć stosowanie pigułek z antykoncepcją mechaniczną, np. prezerwatywą aż do czasu wystąpienia “krwawienia z odstawienia”, czy też miesiączki. 

Tabletka “dzień po” - kto może wypisać?

W Polsce ellaOne była dostępna bez recepty od kwietnia 2015 do lipca 2017 roku, jednak później przegłosowano ustawę, zgodnie z którą tabletki “dzień po” można kupić tylko po okazaniu recepty. 

Antykoncepcję awaryjną w Polsce może wypisać każdy lekarz lub lekarka, nawet stomatolog. Warto wiedzieć, że lekarz nie ma prawa odmówić wypisania recepty, powołując się na klauzulę sumienia. Przed wypisaniem antykoncepcji awaryjnej lekarz nie ma konieczności wykonania badania, jednak zdarza się, że może poprosić o wykonanie testu ciążowego, w celu wykluczenia możliwości trwającej już ciąży. Nie ma też potrzeby wykonywania żadnych dodatkowych badań, takich jak cytologia czy USG. 

W pierwszej kolejności warto udać się do swojego ginekologa, ginekolożki lub lekarza rodzinnego. Jednak co robić w sytuacjach, gdy któryś z lekarzy nie zgodzi się, aby wypisać nam receptę? Warto skontaktować się z inicjatywą Lekarze Kobietom, którzy pomogą w jak najszybszym zdobyciu recepty oraz pigułki. Jednak będąc jeszcze w gabinecie lekarskim, w którym odmówiono nam wypisania recepty, warto poprosić o powód odmowy na piśmie, dzięki temu później będzie można złożyć oficjalną skargę i podjąć odpowiednie działania, by zmniejszyć liczbę takich sytuacji w przyszłości. 

Tabletka “dzień po” - gdzie kupić? 

W Polsce tabletka “po” jest do kupienia w aptece, na receptę. W większości krajów Unii Europejskiej tabletki “dzień po” bez recepty można kupić nawet w drogerii lub w aptece. Warto o tym pamiętać, będąc na wakacjach za granicą. Można wtedy zakupić taką pigułkę i trzymać ją w apteczce na czas, gdy będzie potrzebna. Oszczędzimy sobie wtedy wiele nerwów w stresującej sytuacji i gonitwy po polskich lekarzach, czy aptekach w celu zdobycia tabletki. Świadomość, że ma się tę tabletkę i będzie można jej użyć w każdym momencie działa też uspokajająco na osoby, które paraliżuje strach przed zajściem w niechcianą ciążę.

Jeśli mieszkasz blisko granicy z innym krajem, warto zainteresować się, jak tam wygląda zakup tabletki. W Czechach pigułkę “po” można kupić w każdej aptece, bez recepty, w zasadzie od ręki. To bardzo otwarty kraj, w którym seks i antykoncepcja nie są tematami tabu. Kupisz więc tam tabletkę bez obaw o krzywe spojrzenia farmaceuty.

Jeśli jednak nie masz możliwości zakupu tabletki w innym kraju, a chcesz mieć ją w zapasie, to podczas następnej wizyty u lekarza (przypominam - nawet dentysty!), który zrozumie sytuację, możesz poprosić, aby wypisał ci receptę. Wtedy tabletkę będziesz mieć zawsze pod ręką i w sytuacjach, gdy liczy się czas, odetchniesz spokojnie.

Ile kosztuje tabletka “po stosunku”? 

W Polsce ceny tabletki “dzień po” ellaOne wahają się od 65 aż do 200 złotych. Natomiast koszt pigułki escapelle to wydatek pomiędzy 30 do aż 150 złotych. Jak widać, rozbieżność jest bardzo duża. W innych krajach ceny pigułek wynoszą pomiędzy 35 a 50 euro. Koszt jest dość duży, więc nie warto traktować tych tabletek jako alternatywy dla zwykłej antykoncepcji. EllaOne bądź escapelle można stosować tylko w nagłych, awaryjnych przypadkach, jednak na co dzień lepiej pamiętać, żeby zastosować inne zabezpieczenia antykoncepcyjne, skonsultowane podczas wizyty u lekarza.

Podsumowanie

Aby nie obniżyć działania tabletki “po”, należy przyjąć ją jak najszybciej po niezabezpieczonym stosunku. Można ją przyjąć w dowolnym dniu cyklu, a jej działanie nie jest wczesnoporonne. Po jej przyjęciu nie należy rezygnować z innych, stosowanych dotychczas, metod antykoncepcyjnych.

Ta myśl z tyłu głowy, że istnieje takie wyjście awaryjne jest potrzebna. Daje poczucie pewnego bezpieczeństwa i spokoju, że w razie gdy inne metody zawiodą, jest jeszcze ta jedna pigułka, która może uchronić nas przed ciążą. Pamiętajmy jednak o tym, że ta metoda powinna służyć w przypadkach nagłych i koniecznych. 

Herbata wypita, stopy ogrzane, a antykoncepcja awaryjna nie wydaje się już taka nieprzystępna? Nasza misja spełniona, oddalamy się na palcach i zamykamy za sobą cicho drzwi. Was zostawiamy z najpotrzebniejszą wiedzą i uczuciem spokoju. 

Źródła:

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące wskazań i bezpieczeństwa stosowania antykoncepcji hormonalnej oraz wewnątrzmacicznej, Ginekol Pol. 3/2014, 85, 234-239 [dostęp z dn. 17.11.2020]

https://www.medicover.pl/leki/escapelle/ [dostęp z dn. 17.11.2020]

https://www.hra-pharma.com/PIL/PL/ [dostęp z dn. 17.11.2020]

https://federa.org.pl/awaryjna-poradnik/ [dostęp z dn. 19.11.2020]

https://www.medonet.pl/zdrowie,tabletka-dzien-po---dzialanie--dawkowanie--skutki-uboczne,artykul,1729724.html [dostęp z dn. 21.11.2020]

www.gdziepolek.pl [dostęp z dn. 21.11.2020]

https://www.youtube.com/watch?v=hTjErwlHGIE [dostęp z dn. 22.11.2020]

Newsletter

Zacznijmy dobrze naszą znajomość – zapisz się na nasz newsletter, a dostaniesz w prezencie zniżkę 5 zł na pierwsze i 10 zł na drugie zamówienie cykliczne o wartości powyżej 40 zł!