Okres po porodzie – wróć do gry!

Urodzenie dziecka ma kilka plusów. Jeden z nich na pewno stanowi chwilowa (lub całkiem długa) przerwa od menstruacji. To bardzo beztroskie, gdy tampony służą jedynie jako ładunek do zabawkowej ciężarówki Twojego dziecka. Kiedy taka przerwa jest normalna i zdrowa, a kiedy powinna niepokoić?

Ciąża – i co dalej?

Po 9 miesiącach wolności od miesiączki przychodzi czas na urodzenie dziecka. Natomiast po porodzie – zarówno przez cesarskie cięcie, jak i po porodzie naturalnym – pojawia się połóg. O połogu pisałam już tu, więc teraz tylko pokrótce przybliżę temat. Połóg to okres regeneracji po porodzie oraz pozbywanie się z organizmu tak zwanych odchodów poporodowych (krew i tkanki, które wyściełały macicę w czasie ciąży).

Odchody poporodowe mogą być na początku bardzo obfite, ale krwawienie powinno słabnąć w miarę upływu czasu. Połóg może przebiegać różnie u każdej osoby – zarówno jeśli chodzi o ilość odchodów poporodowych, jak i moment, po którym ustaje jakiekolwiek plamienie. Odchody występują w okresie do 6 tygodni (norma), w moim przypadku były to 2 tygodnie. To zazwyczaj kilka tygodni krwawienia na podpaskę (nie wolno używać tamponów ani kubeczków menstruacyjnych z uwagi na zwiększone ryzyko infekcji, gdy ujście macicy nie jest jeszcze całkowicie obkurczone). To trochę tak, jakby matka natura chciała „nadrobić” cały ten bezmenstruacyjny czas ciąży.

Po wspomnianych 6 tygodniach zaleca się kontrolę ginekologiczną w celu oceny stanu danej osoby i wygojonych ran, jeśli takie miała (na przykład po nacięciu krocza lub cesarskim cięciu).

Po połogu…

Nie zgadniesz co. Wielka niewiadoma. Miesiączka po porodzie pojawia się w różnym czasie u każdej z osób. To, kiedy dostaniesz pierwszej miesiączki po porodzie, zależy od wielu czynników – na przykład tego, czy zdecydujesz się karmić piersią. Jeśli karmisz mlekiem modyfikowanym, pierwsza miesiączka po porodzie powinna pojawić się w czasie od 6 do 8 tygodni. Jeżeli natomiast karmisz piersią, powinnaś robić to na żądanie dziecka – to ono decyduje, ile i kiedy je (zazwyczaj od 8 do 10 razy dziennie). Dzieci karmione wyłącznie piersią nie przyjmują żadnych płynów (nawet wody!) ani pokarmów stałych poza mlekiem matki. W takim wypadku nie spodziewaj się, że okres po porodzie pojawi się szybko (choć nie jest to żadną regułą).

Dlaczego osoby, które karmią piersią, nie mają tak szybko miesiączki?

Zazwyczaj osoby, które karmią piersią, nie mają zbyt szybko miesiączki z powodu hormonów. Wysoki poziom prolaktyny (hormonu potrzebnego do produkcji mleka matki) hamuje funkcje jajników (produkowanie estrogenu). W rezultacie nie dochodzi do owulacji (tak zwana niepłodność laktacyjna), nie zostaje uwolniona komórka jajowa, natomiast śluzówka macicy (endometrium) pozostaje cienka, zatem nie ma materiału do wydalenia. W normalnym cyklu to właśnie endometrium wzrasta i w razie braku zapłodnienia komórki jajowej zostaje wydalone z organizmu jako miesiączka.

Dokładnie tak było w moim przypadku. Ciąża, poród, karmienie dziecka przez 1 rok i 4 miesiące, następnie ciąża (halo, halo, a gdzie pierwsza miesiączka po porodzie?), urodzenie drugiego dziecka i karmienie, które nadal trwa. A ja czekam, by móc wypróbować kubeczek menstruacyjny Your KAYA, bo jeszcze nie miałam okazji! Jak widzicie, pierwsza miesiączka po porodzie to zawsze sprawa indywidualna u każdej osoby. Zanim powróci krwawienie, możesz zajść znowu w ciążę (o tym później).

Miesiączka w trakcie połogu

Oczywiście zdarza się również tak (bardzo rzadko, ale się zdarza), że dana osoba karmi piersią, a mimo to dostaje miesiączki jeszcze w czasie połogu. Jednak pojawienie się miesiączki do 6. tygodnia po porodzie jest nietypowe (mowa o sytuacji, w której odchody połogowe są już śladowe lub zanikają, a nagle pojawia się krwawienie). Każde większe krwawienie, gdy odchody były już mniejsze, wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym. Może się okazać, że jednak nie jest to miesiączka, a krwawienie nietypowe (na przykład oczyszczanie macicy z resztek po porodzie), wymagające dodatkowych i pilnych działań. Lekarz wykona USG i oceni, czy Twoje krwawienie jest miesiączką, czy nie – decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza.

Miesiączka a karmienie piersią

Miesiączka w trakcie karmienia piersią zazwyczaj pojawia się nieregularnie (może być też mniej obfita), stabilizuje się to dopiero po odstawieniu dziecka od piersi (czyli zaprzestaniu karmienia). Ta nieregularność nie powinna budzić niepokoju.

Co ważne, miesiączka nie przeszkadza w karmieniu dziecka piersią – nie zmienia smaku mleka ani tym bardziej jego wartości. Dziecko może w tym czasie jeść mniej niż zwykle lub – wręcz przeciwnie – jeść częściej, jeśli na ten moment produkcja mleka się zmniejszy (tak, może tak być i to normalne).

Po jakim czasie od odstawienia wraca miesiączka?

Zwykle krwawienie miesiączkowe powraca po od 4 do 6 tygodni od zaprzestania karmienia piersią.

Pierwszy okres po porodzie – czy cokolwiek wiadomo na pewno?

No jasne! Wiadomo, że może być różnie – zarówno jeśli chodzi o czas, w którym pojawi się pierwsza miesiączka po porodzie, jak i to, jak ta (lub każda kolejna) miesiączka będzie wyglądała.

Natomiast to, co z całą pewnością wiadomo i co jest bardzo ważne: zanim pojawi się miesiączka, możesz mieć owulację, dlatego powrót do antykoncepcji dopiero po pierwszej miesiączce po porodzie NIE JEST dobrym pomysłem. Mimo że karmienie piersią zmniejsza płodność, nie daje absolutnej gwarancji, że nie zajdziesz ponownie w ciążę. Zapytaj swojego lekarza o antykoncepcję bezpieczną w przypadku karmienia piersią. Oprócz prezerwatyw istnieją jednoskładnikowe środki hormonalne, które można przyjmować w czasie laktacji.

Chcę mój okres z powrotem!

Wspominałam już, że miesiączka po urodzeniu dziecka może być zupełnie inna od tej sprzed ciąży. Wynika to z tego, że Twoje ciało od nowa przystosowuje się do menstruacji. Niegdyś obfite miesiączki mogą stać się wręcz skąpe (i na odwrót), mogą również się skrócić lub wydłużyć. Na początku mogą występować nieregularnie. Pierwsze miesiączki mogą być mniej lub bardziej bolesne. Po prostu w tym zakresie większość zmian jest normalna – co nie zmienia faktu, że warto powiedzieć o tym swojemu lekarzowi na rutynowej wizycie.

Natomiast niezależnie od tego, jaka jest Twoja pierwsza miesiączka po porodzie, możesz stosować dowolne artykuły higieniczne (w tym tampony lub kubeczek menstruacyjny), o ile zakończył się połóg.

Pierwszy okres po porodzie i powrót do cyklu miesiączkowego to tylko jedna z części powrotu do zdrowia i do stanu sprzed ciąży. Na wszystko potrzeba czasu, ponieważ w tym czasie wszystko na chwilę staje na głowie. Najważniejsza jest obserwacja własnego ciała oraz szybka reakcja na niepokojące objawy. Pamiętaj, by wszystkie zgłaszać w trakcie konsultacji lekarskiej.

Do Your Periods Change After Pregnancy?,health.clevelandclinic.org/2017/04/will-your-periods-change-after-pregnancy [dostęp z dn. 04.08.2021].
Exclusive breastfeeding for optimal growth, development and health of infants,who.int/elena/titles/exclusive_breastfeeding/en/ [dostęp z dn. 04.08.2021].
Menstrual cycle: What’s normal, what’s not, mayoclinic.org/healthy-lifestyle/womens-health/in-depth/menstrual-cycle/art-20047186?pg=2 [dostęp z dn. 04.08.2021].