Plamienie - wszystkie rodzaje od A do Z | Your KAYA
Plamienie – mapa (z legendą) Twojego ciała

Udostępnij

Plamienie – mapa (z legendą) Twojego ciała

Plamy na bieliźnie, ślady na pościeli… a przecież do miesiączki jeszcze daleko – i domyśl się, o co chodzi! Znacie nas – uwielbiamy tworzyć dla Was mapy, aby sprawniej „porozumiewać się” z własnym ciałem. A plamienie to takie jego zakamuflowane wiadomości. ;)

Dominika Olchowik

Opublikowano: 29.07.20217 minczytania

ilustracja plamienie

Ilustracja: Jarek Danilenko

Nie każde plamienie powinno być powodem do niepokoju – ale jak rozróżnić potencjalne zagrożenie od chwilowego i niegroźnego zachwiania równowagi?

Przygotowaliśmy dla Was kompendium wiedzy na temat plamienia. Doskonale wiemy, jak łatwo pogubić się we wszystkich meandrach funkcjonowania organizmu i niekiedy przeoczyć znaki, jakie nam daje. Możecie na nas liczyć – pamiętajcie jednak, że w przypadku niepokojącego Was plamienia niezbędna może być konsultacja merytoryczna i spotkanie z lekarzem, który po wstępnej analizie Waszych objawów dokona profesjonalnej diagnostyki i zadecyduje o dalszym postępowaniu – jeśli takie będzie konieczne.

Co to jest plamienie?

Na samym początku warto pokrótce omówić kwestie samej terminologii nawet najbardziej wprawne_i obserwatorki_rzy mogą mieć problem z identyfikacją śluzu i wszelkiego rodzaju wydzielin z dróg rodnych.

Plamienie to zazwyczaj skąpa i nieregularnie pojawiająca się wydzielina z pochwy. Ma brązowy lub brunatny kolor (dzięki zawartej w niej niewielkiej ilości krwi) i trwa kilka dni (ale zdarza się też skąpe, intensywne i czerwone – na przykład po stosunku, w przypadku ektopii macicy). Plamienie może wystąpić w każdym momencie – w środku cyklu, przed miesiączką, po krwawieniu menstruacyjnym, a także w przebiegu ciąży czy w okresie pomenopauzalnym. Trudne do jednoznacznego określenia są jego przyczyny – plamienie wywołuje wiele zróżnicowanych czynników, które postaramy się Wam przybliżyć w usystematyzowany sposób.

Plamienie przed okresem

Wigilia miesiączki tuż-tuż, a Ty na kilka dni przed nią zauważasz drobne plamy na bieliźnie…

Plamienie przed okresem bardzo często związane jest z naturalnymi procesami zachodzącymi w organizmie, przygotowującymi go do rozpoczęcia krwawienia menstruacyjnego:

  • Różowe plamienie przed okresem może być konsekwencją uszkodzeń naczyń krwionośnych ściany pochwy. Tuż przed krwawieniem menstruacyjnym zwiększa się przekrwienie narządów płciowych, wskutek czego tkanki pochwy bywają obrzęknięte i bardziej podatne na mikrouszkodzenia (powstałe na przykład podczas stosunku).

  • Brązowe plamienie przed okresem może oznaczać niedomogę lutealną. Pod tą nazwą kryje się obniżenie poziomu progesteronu pojawiające się, kiedy odpowiedzialne za jego produkcję ciałko żółte jest niewydolne. Niski poziom tego hormonu w fazie lutealnej cyklu menstruacyjnego wynikać między innymi z niedoczynności tarczycy czy zaburzeń funkcji podwzgórza, będącego jednym z ośrodków układu regulującego poziomy hormonów w organizmie.

Ponadto plamienie przed okresem może być wywołane panoszącymi się w drogach rodnych infekcjami lub urazami. Nierzadko obserwują je osoby posiadające tak zwaną truskawkową szyjkę macicy, będącą efektem zakażenia bakterią rzęsistka pochwowego. To schorzenie swoją uroczą nazwę zawdzięcza punktowym wybroczynom nabłonka macicy i w obrębie pochwy, które swoim wyglądem nieco przypominają właśnie owoc truskawki. Rzęsistkowica z kolei to choroba przenoszona drogą płciową, wymagająca ustalonej przez lekarza farmakoterapii. 

Plamienie przed okresem może być jednym z symptomów endometriozy. To niezwykle złożona jednostka chorobowa, której najczęściej towarzyszą długie, obfite krwawienia miesiączkowe i intensywny ból (doskwierający również podczas czynności fizjologicznych czy współżycia). Dolegliwości związane z endometriozą spowodowane są obecnością komórek błony śluzowej macicy poza jej jamą, co wywołuje miejscowe stany zapalne. Plamienie z dróg rodnych przy endometriozie może być skutkiem jej występowania w bliźnie po nacięciu/pęknięciu krocza czy na szyjce macicy – zdarza się to jednak rzadko.

Plamienie po okresie

Uporałaś_eś się z krwawieniem menstruacyjnym, a na bieliźnie wciąż pojawiają się plamy…

Kilkudniowe plamienie po okresie najczęściej jest efektem wahań hormonalnych i spadku poziomu estradiolu w organizmie.

Pozostałe przyczyny plamienia po okresie mogą być różne:

  • odstawienie antykoncepcji hormonalnej – szczególnie po długotrwałym jej stosowaniu; może to powodować przejściowe zaburzenia cyklu, które skutkują właśnie plamieniem; zazwyczaj ustępuje ono w momencie, kiedy organizm przywyknie do zmiany poziomów hormonów płciowych;

  • torbiel jajnika (powstająca między innymi wskutek zaburzeń hormonalnych czy w przebiegu endometriozy);

  • polip endometrialny.

Plamienie a łagodne zmiany nowotworowe

Niekiedy plamienie jest symptomem powiązanym z łagodnymi zmianami w obrębie narządów rodnych.

Często odpowiadają one za występowanie brązowego plamienia zamiast okresu (lub za dłuższe, bardziej obfite krwawienie miesiączkowe). Zbyt małe zmiany wymagają jedynie obserwacji, w przypadku ich większych rozmiarów lekarz może zasugerować ich usunięcie.

Brązowa wydzielina z pochwy może być wywołana obecnością:

  • polipów szyjki macicy,

  • polipów endometrialnych,

  • mięśniaków macicy.

Słówko odnośnie do przedłużającego się / obfitego okresu – warto pamiętać, że on również może być spowodowany wspomnianymi wyżej łagodnymi zmianami nowotworowymi macicy, a także endometriozą lub adenomiozą. Nie zwlekaj z badaniem, jeśli zauważyłaś_eś jakieś odstępstwa od Twojej menstruacyjnej normy.

Plamienie zamiast okresu

Co oznacza plamienie pojawiające się zamiast spodziewanej miesiączki? Jakie mogą być jego przyczyny?

Z plamieniem często mylone są skąpe miesiączki. Szczególne skonsternowane mogą być osoby, których dotychczasowe krwawienia menstruacyjne należały raczej do tych obfitszych. O przyczynach takiego stanu i jego charakterystyce piszemy tutaj.

Skąpe plamienie zamiast okresu może bowiem wynikać z:

  • silnej reakcji na stres,

  • osłabienia organizmu (na przykład wskutek infekcji),

  • nagłej utraty masy ciała (na skutek drastycznej diety, zwiększonej aktywności fizycznej).

Plamienie zamiast okresu w terminie miesiączki może zwiastować ciążę.

Brązowe plamienie zamiast okresu

Krwawienie implantacyjne nierzadko mylone jest z menstruacyjnym, ponieważ pojawia się najczęściej w terminie spodziewanej miesiączki.

Bezpośrednio przed owulacją błona śluzowa macicy jest silnie przekrwiona. Implantacja zarodka może więc powodować uszkodzenia jej naczyń krwionośnych. W efekcie dochodzi do niewielkiego plamienia, które zazwyczaj trwa krócej niż krwawienie menstruacyjne (od kilku godzin do kilku dni, licząc od momentu implantacji zarodka). Co więcej, w większości przypadków nie towarzyszą mu inne miesiączkowe dolegliwości (zmiany nastroju, silny ból brzucha i tym podobne).

Plamienia międzymiesiączkowe

Do planowanej miesiączki jeszcze sporo czasu, a tu ni stąd, ni zowąd niespodziewane plamienie. O co chodzi?

Miesiączka to dla wielu osób stały, comiesięczny punkt programu (więcej o samym cyklu menstruacyjnym przeczytacie tutaj). Wskutek wielu, wydawałoby się, trywialnych sytuacji, takich jak drobne przeziębienie czy stres, równowaga może zostać zachwiana, a cały misternie zaplanowany cykl się rozregulowuje.

Niewielkie krwawienie w połowie cyklu najczęściej świadczy o owulacji.

Plamienie owulacyjne

W trakcie owulacji (dnia, w którym pęka pęcherzyk Graafa, uwalniając tym samym dojrzałą komórkę jajową) mogą pojawić się skąpe, trwające maksymalnie 4 dni krwawienia.

Inne przyczyny plamienia międzymiesiączkowego to:

  • stosowanie antykoncepcji hormonalnej,

  • choroby przenoszone drogą płciową,

  • polipy endometrialne (przywołane w tym tekście wielokrotnie – pamiętajcie, że odpowiadają one nie tylko za plamienia międzymiesiączkowe, ale też zbyt obfite miesiączki!) i mięśniaki macicy,

  • ciąża (owulacja, plamienie implantacyjne, ciąża pozamaciczna),

  • wahania hormonalne.

Plamienie podczas ciąży

Co oznacza plamienie pojawiające się w przebiegu ciąży?

Nietypowe plamienie w ciąży bywa niezwykle stresujące dla przyszłych rodziców. Ze względu na specyfikę i wyjątkowość tego stanu wszelkie nieprawidłowości zawsze powinno się konsultować z ginekologiem.

Plamienia we wczesnej ciąży mogą być objawem poronienia (szczególnie jeśli towarzyszą im dolegliwości bólowe podbrzusza), w jej drugiej połowie zwiększają zaś ryzyko porodu przedwczesnego.

Plamienia w trakcie ciąży przeważnie związane są ze wspomnianą już wcześniej implantacją zarodka. Inną kwestią jest tworzenie się krwiaka w obrębie trofoblastu (błon płodowych), jednak w większości przypadków nie wpływa on na rozwój płodu i się wchłania. Przy ektopii gruczołowej szyjki macicy plamienie może wystąpić po stosunku płciowym.

Inne potencjalne przyczyny plamienia w ciąży

Jasnoczerwone lub brązowe plamienie w przebiegu ciąży może być oznaką ciąży pozamacicznej. Polega ona na tym, że zarodek – zamiast w trzonie macicy – zagnieżdża się w innym miejscu (jest to zwykle jajowód, a konkretnie jego bańka).

Oprócz plamienia objawami ciąży pozamacicznej są:

  • zatrzymanie miesiączki,

  • ból podbrzusza,

  • dodatnie betaHCG.

Stwierdzenie ciąży pozamacicznej nie zawsze determinuje konieczność usunięcia zarodka umiejscowionego w niewłaściwym miejscu – możliwe jest także leczenie farmakologiczne (metotreksatem) i samoistne wchłonięcie się zarodka po obumarciu.

Plamienie po stosunku

Tuż po współżyciu na pościeli lub bieliźnie zauważasz ślady krwi co mogą oznaczać?

U niektórych osób plamienie pojawia się po odbyciu pierwszego stosunku seksualnego wskutek przebicia błony dziewiczej. Jest to jednak kwestia indywidualna, uzależniona od osobniczej budowy. U większości osób błona dziewicza ledwo zakrywa wejście do pochwy – wówczas jej przerwanie nie wywołuje żadnych specyficznych dolegliwości. 

Plamienie, które występuje po stosunku seksualnym, to tak zwane krwawienie kontaktowe.

Przyczyn plamienia z pochwy po stosunku może być wiele:

  • mechaniczne otarcia powstałe podczas intensywnej penetracji – mogą pojawić się u osób prowadzących regularne życie seksualne;

  • łagodne zmiany rozrostowe macicy (ektopia gruczołowa szyjki macicy, polipy szyjki macicy, nadżerka prawdziwa – bardzo rzadka!);

  • nowotwory w obrębie dróg rodnych.

Plamienie a infekcje intymne

Plamienia w przebiegu infekcji mogą wynikać z samego zakażenia (które powoduje uszkodzenia błony śluzowej) albo jego nieprzyjemnych dolegliwości – na przykład świądu czy pieczenia, które wywołują drapanie i pocieranie swędzących miejsc, co skutkuje uszkodzeniami mechanicznymi.

Plamienie a tabletki antykoncepcyjne

Przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej a ewentualne plamienie co musisz wiedzieć?

Osoby przyjmujące doustną terapię hormonalną w trakcie pierwszych miesięcy jej przyjmowania bardzo często doświadczają plamień lub delikatnych krwawień w środku cyklu. Jeśli zdarza się to dłużej niż przez okres pierwszych 4 miesięcy – zazwyczaj lekarz przepisuje zamienny preparat.

Plamienia mogą pojawić się też w przypadku pominięcia dawki i związanego z tym nagłego spadku poziomów hormonów płciowych.

Plamienie w okresie pomenopauzalnym

Zdążyłaś_eś przyzwyczaić się do „uroków” klimakterium, aż tu nagle dostrzegasz dziwne i niepokojące plamienie.

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu osób menstruujących, po której w ciągu następnych 12 miesięcy, przy wykluczeniu ewentualnych chorób lub schorzeń, nie pojawia się ponownie krwawienie menstruacyjne. W okresie pomenopauzalnym zachodzi wiele zmian hormonalnych, prowadzących do stopniowego zaniku funkcji jajników i zaprzestania owulacji. Krwawienia pomenopauzalne są najczęstszym objawem raka endometrium – dlatego w przypadku ich wystąpienia zawsze niezbędna jest konsultacja merytoryczna z lekarzem i wdrożenie badań diagnostycznych!

Do innych przyczyn plamienia pomenopauzalnego należą:

  • zanikanie błon śluzowych macicy i pochwy,

  • polipy endometrialne, mięśniaki macicy,

  • schorzenia spoza układu rozrodczego (zaburzenia krzepnięcia krwi, choroby hematologiczne).

Mamy nadzieję, że nasze vademecum plamienia pomoże Wam łatwiej zidentyfikować wszelkie nieprawidłowości Waszego cyklu. Pamiętajcie: w przypadku ich wystąpienia nie odwlekajcie spotkania z lekarzem.

Podobne

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Wiedza w pigułce

  • Plamienie to inaczej nieregularna, zabarwiona krwią wydzielina z pochwy.

  • Plamienie przed okresem może świadczyć o:

- uszkodzeniu naczyń krwionośnych nabrzmiałych ścian pochwy (różowe plamienie tuż przed rozpoczęciem menstruacji);

- niedomodze lutealnej (obniżeniu poziomu progesteronu, co skutkuje niewydolnością ciałka żółtego; może towarzyszyć temu brązowe plamienie zamiast okresu);

- tak zwanej truskawkowej szyjce macicy pojawiającej się w przebiegu zakażenia rzęsistkiem pochwowym (rzęsistkowica to choroba przenoszona drogą płciową);

- endometriozie.

  • Plamienie po okresie najczęściej jest wynikiem wahań hormonalnych i spadku poziomu estradiolu w organizmie. Poza tym może być ono spowodowane odstawieniem antykoncepcji hormonalnej, obecnością torbieli jajnika czy polipa endometrialnego.

  • Plamienie zamiast okresu łatwo pomylić ze skąpą miesiączką. Może być ona wywołana stresem, utratą masy ciała czy osłabieniem organizmu (na przykład po przebytej infekcji). Plamienie zamiast okresu może stanowić również oznakę ciąży (plamienie implantacyjne).

  • Plamienia międzymiesiączkowe powoduje szereg czynników (między innymi antykoncepcja hormonalna, choroby weneryczne, wahania hormonalne). W połowie cyklu może pojawić się plamienie owulacyjne.

  • Plamienie we wczesnej ciąży może być objawem poronienia (szczególnie przy towarzyszącym bólu podbrzusza), jednak często jest konsekwencją samej implantacji zarodka. W późniejszych etapach rozwoju płodu plamienie wzmaga ryzyko przedwczesnego porodu lub świadczy o ciąży pozamacicznej.

  • Plamienie po stosunku inaczej nazywamy krwawieniem kontaktowym. Może być spowodowane mechanicznymi otarciami podczas penetracji, łagodnymi zmianami rozrostowymi macicy, a nawet nowotworami.

  • W przebiegu infekcji intymnych plamienie może wynikać z samego zakażenia lub mechanicznych uszkodzeń powstałych wskutek pocierania i drapania swędzących miejsc.

  • Łagodne zmiany nowotworowe (polipy szyjki macicy i endometrialne, mięśniaki) mogą powodować brązowe plamienie zamiast okresu lub wręcz przeciwnie – dłuższe, bardziej obfite miesiączki.

  • Plamienie może wystąpić w ciągu pierwszych miesięcy przyjmowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, a także w przypadku pominięcia dawki preparatu.

  • Plamienie w okresie pomenopauzalnym jest najczęstszym objawem nowotworu endometrium. Ponadto może być ono spowodowane zanikaniem błon śluzowych macicy i pochwy, łagodnymi zmianami nowotworowymi lub schorzeniami spoza układu rozrodczego – dlatego plamienia w tym czasie powinny być zawsze konsultowane z lekarzem!

  1. L.D. Bradley, N.A. Gueye, The medical management of abnormal uterine bleeding in reproductive-aged women, „American Journal of Obstetrics and Gynecology” 2016, vol. 214, i. 1, p. 31-44.

  2. R.J. Heitmann, K.L. Langan, R.R. Huang et al., Premenstrual spotting of ≥2 days is strongly associated with histologically confirmed endometriosis in women with infertility, „American Journal of Obstetrics and Gynecology” 2014, vol. 211, i. 4, 358.e1-358.e6.

  3. E. Stefanowicz, Krwawienia między miesiączkami, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/257794,krwawienia-miedzy-miesiaczkami [dostęp z dn. 19.06.2021].

  4. E. Stefanowicz, Krwawienia pomenopauzalne, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/254217,krwawienia-pomenopauzalne [dostęp z dn. 19.06.2021].

  5. R.E. Zigler, C. McNicholas, Unscheduled vaginal bleeding with progestin-only contraceptive use, „American Journal of Obstetrics and Gynecology”, 2017, vol. 216, i. 5, p. 443-450.

Autor_ka

Dominika Olchowik

Copywriterką jest z “powołania” – pasję do pisania wyssała wraz z mlekiem matki-polonistki. Poza tym – ma wykształcenie muzyczne, a półki w jej mieszkaniu uginają się pod ciężarem powieści Gombrowicza i książek o buddyzmie.

Zobacz inne artykuły

Weryfikacja merytoryczna

lek. Karolina Rasoul-Pelińska
Ginekolog

Karolina pracuje w klinice zajmującej się ginekologią onkologiczną, ale dyżuruje też na sali porodowej. Szkoli się w chirurgii piersi pod okiem chirurgów onkologicznych. W swoim doktoracie bada tworzenie przerzutów w raku endometrium.

Zobacz inne artykuły

Cykl menstruacyjny

Miesiączka, czyli przerwa w masturbacji? Wręcz przeciwnie!

Masturbacja – czynność nie tylko przyjemna, ale też mogąca przynieść ulgę, kiedy występują bóle menstruacyjne. Soloseks możesz uprawiać w dowolnym momencie cyklu, ale miesiączka i masturbacja to naprawdę nieźle dobrany duet ;)

Jagoda Olczyk