COVID a miesiączka – pandemicznie o cyklu menstruacyjnym

Udostępnij

COVID a miesiączka – pandemicznie o cyklu menstruacyjnym

Poruszamy temat trudny, złożony, wciąż będący przedmiotem badań i testów. Jak pandemia wpływa na rzeczywistość osób menstruujących? Spróbujemy odpowiedzieć na najczęściej pojawiające się na ten temat pytania.

Dominika Olchowik

Opublikowano: 22.10.20217 minczytania

szczepionkacovidokres

Ilustracja: Jarek Danilenko

Produkty Your KAYA w zielonej łazience

Zaburzenia cyklu miesiączkowego a COVID-19 – co mówią badania?

Szukając odpowiedzi na to pytanie, znalazłam artykuł poświęcony ewentualnemu wpływowi koronawirusa na menstruację, pracę jajników i poziom hormonów płciowych. Testom, przeprowadzonym przez specjalistów_tki z Uniwersytetu w Szanghaju, poddano 177 osób menstruujących z pozytywnym wynikiem testu na COVID-19. Oczywiście nie były to jednorodne przypadki – niektóre osoby ciężej przechodziły infekcję, innym towarzyszyły łagodniejsze objawy. Nieuniknione były też rozbieżności w cyklach menstruacyjnych – ich długości czy obfitości samego krwawienia. Ogólne wnioski przedstawiały się następująco:

  • wśród respondentów_tek, do procentowo najliczniejszych zaburzeń miesiączkowania należały skąpe krwawienie i wydłużony cykl menstruacyjny,

  • nie zauważono znaczących zmian w poziomach hormonów płciowych osób zdrowych i zarażonych koronawirusem,

  • zaburzenia cyklu miesiączkowego ustawały po upływie od 1 do 2 miesięcy od zarażenia.

Ochrona menstruacyjna przyjazna środowisku? O matko (naturo)!

Linda Fan, adiunktka na Wydziale Położnictwa, Ginekologii i Nauk o Rozrodzie z Yale, wysnuła hipotezę, że koronawirus może więc mieć (czasowy) wpływ na żeńskie narządy rozrodcze. Inni spekulują, że zmiany w cyklu miesiączkowym mogą zależeć od przebiegu (czasu trwania i nasilenia objawów) choroby. Pojawienie się zaburzeń miesiączkowania w przebiegu koronawirusa jest teraz przedmiotem wielu badań – trzymamy rękę na pulsie i monitorujemy tę kwestię.

PCOS zwiększa ryzyko zakażenia?

Zespół policystycznych jajników jest jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych (endokrynologicznych) osób w wieku rozrodczym. Przyjęło się, że ten wiek nie predestynuje do zwiększonego ryzyka ciężkich i długotrwałych powikłań po COVID-19, które przypisuje się raczej osobom starszym. To schorzenie zwiększa jednak szansę zachorowania na:

  • cukrzycę typu 2,

  • otyłość,

  • chorobę niedokrwienną serca,

  • nadciśnienie.

Wymienione schorzenia potęgują ryzyko ciężkiego przebiegu zarażenia koronawirusem.

Insulinooporność (z którą może wiązać się również hiperinsulinemia, czyli zbyt wysokie stężenie insuliny względem stężenia glukozy we krwi) może prowadzić do hiperandrogenizmu (nadmiernego wydzielania androgenów). W połączeniu z innymi często towarzyszącymi PCOS anomaliami (jak dysfunkcje układu odpornościowego czy hiperglikemia) może odgrywać rolę w patofizjogenezie COVID-19. Z naciskiem na „może” – możliwe, że jedynie wybrane fenotypy PCOS wzmagają negatywny przebieg choroby koronawirusowej. Ta kwestia wciąż jest przedmiotem licznych badań i ekspertyz.

Niedobór witaminy D, łączony z ryzykiem cięższego przebiegu choroby koronawirusowej, może być także przyczyną wzmożonych objawów u osób zmagających się z PCOS. Według badań niedobór wapnia i witaminy D może być powodem nieregularnych miesiączek u osób z zespołem policystycznych jajników.

Koronawirus a Hashimoto (i inne choroby tarczycy)

Do najczęściej spotykanych chorób tarczycy należą przede wszystkim jej nadczynność i niedoczynność, czyli zaburzenia produkowania przez nią hormonów. Choroba Hashimoto jest główną przyczyną ich niedostatku – to przewlekłe, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, podczas którego układ odpornościowy produkuje przeciwciała niszczące jej komórki. Czy oznacza to, że osoby borykające się z chorobami tarczycy mają większe predyspozycje do zarażenia i ciężkiego przebiegu COVID-19?

  • Okazuje się, że nie – zarówno zaburzenia pracy tarczycy, jak i przyjmowanie lewotyroksyny w celu wyrównania poziomów hormonów nie wpływają na większą zapadalność czy ryzyko hospitalizacji.

  • Koronawirus może prowadzić do czasowych dysfunkcji tarczycy i jej podostrego zapalenia (inaczej: choroby de Quervaina) – badania pokazują, że może dotyczyć to od 15% do 30% osób zarażonych SARS-CoV2. Uważa się, że podostre zapalenie tarczycy wywołane jest właśnie przez infekcje wirusowe, rolę odgrywać mogą także czynniki genetyczne.

Eksperci uspokajają jednak, że ewentualne zmiany w pracy gruczołu tarczowego będące konsekwencją choroby koronawirusowej są czasowe i ustępują po wyleczeniu jej objawów.

Zaburzenia miesiączkowania po przyjęciu szczepionki – czy to groźne?

Niepokojące zmiany w objętości krwi menstruacyjnej, zaburzenia cyklu miesięcznego, brak miesiączki, niespodziewane krwawienie w okresie menopauzalnym – takie hasła pojawiają się w internecie w kontekście negatywnych skutków przyjmowania szczepionek przez osoby menstruujące. Czy faktycznie jest się czego bać?

Światło na sprawę rzucił między innymi Brytyjski Urząd Rejestracji Leków i Produktów Leczniczych (MHRA). W raportach zbieranych przez organizację, opartych na wywiadach lekarskich, pojawiają się przesłanki o zmianach charakteru krwawień miesiączkowych pacjentek_tów po przyjęciu szczepionki.

Obecnie posiadane dowody nie wskazują jednak na bezpośredni związek między przyjęciem szczepionki a wzrostem ryzyka występowania niespodziewanych krwawień. Dodatkowo, bazując dalej na raportach MHRA, zaobserwowane u osób zaszczepionych zaburzenia miesiączkowania trwały (podobnie jak w przypadku badań z Szanghaju) od 1 do 2 miesięcy – w większej perspektywie takie anomalie nie powinny wzbudzać niepokoju ani zniechęcać osób niezaszczepionych do podjęcia decyzji o przyjęciu szczepionki.

Znasz nasze wkładki? One nigdy nie dają plamy!

Victoria Male, wykładowczyni immunologii na Imperial College w Londynie, twierdzi, że szczepionki przeciwko grypie czy HPV mogą również zaburzać cykl miesiączkowy. Aktywowane w naszym organizmie komórki odpornościowe (limfocyty) nie krążą jedynie we krwi – są elementem narządów, w tym endometrium. Jedna z hipotez mówi, że wskutek silnej odpowiedzi immunologicznej i czasowego zachwiania chemicznej równowagi może dochodzić do złuszczania się jego błony śluzowej macicy. Inna (o czym wspomnimy na końcu) wskazuje na wpływ zdrowia psychicznego i stresu na doświadczanie cięższych cykli, nieregularnych krwawień czy silniejszych objawów PMS.

Szczepionka a antykoncepcja hormonalna

Wspomniane na początku szczepionki wektorowe swego czasu wywołały niemałe kontrowersje w związku ze stwierdzonymi przypadkami zakrzepicy. Związki doustnej antykoncepcji z tą chorobą obserwowane są już od lat 60., odkąd tabletki pojawiły się na rynku farmaceutycznym.

Nic dziwnego, że wiele osób, które przyjmują tabletki antykoncepcyjne, obawia się szczepienia i zwiększonego ryzyka powstania groźnych dla zdrowia i życia zakrzepów. A jeśli chcesz się dowiedzieć jaki wpływ mają tabletki na cykl miesiączkowy, polecamy nasz artykuł: tabletki antykoncepcyjne a okres.

Okazuje się jednak, że obrazy kliniczne zakrzepów po szczepionce i tych powstałych wskutek przyjmowania leków antykoncepcyjnych są inne. Ich wzajemny wpływ na siebie wciąż poddawany jest badaniom i testom. Osoby przyjmujące tabletki antykoncepcyjne powinny przedyskutować z lekarzem kwestię przyjęcia szczepionki w celu monitorowania reakcji organizmu.

Zachęcamy Cię do przeczytania naszych pozostałych artykułów: o antykoncepcji hormonalnej, awaryjnej oraz zbiorczego tekstu dotyczącego wszystkich obecnie dostępnych metod zapobiegania ciąży.

Czy szczepienie wpływa na płodność?

Zaburzenia cyklu miesiączkowego po przyjęciu szczepionki wzbudziły spore zamieszanie i zasiały ziarno niepewności odnośnie do jej wpływu na płodność. Skąd te przypuszczenia? Białko „kolca” wirusa (który umożliwia mu wniknięcie do komórek organizmu) i syncytyna (odpowiedzialna za budowę łożyska) według niektórych miałyby wchodzić ze sobą w reakcję krzyżową.

Eksperci są w tej kwestii zgodni – nie ma OBECNIE żadnych dowodów naukowych wskazujących na słuszność tej teorii oraz łączenie problemów z płodnością i zajściem w ciążę po przyjęciu szczepionki. Dodatkowo badania kliniczne nie potwierdzają wpływu zarażenia wirusem i szczepienia na rozwój wewnątrzmaciczny płodu. 

Wpływ pandemii koronawirusa na zdrowie psychiczne

O tym, jak stres może zaburzać cykl miesiączkowy, piszemy tutaj!

Długotrwały stres powoduje wzrost stężenia prolaktyny w organizmie oraz zaburzenia funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-jajnik. To trio (a raczej komunikacja między nim a jajnikami) kluczowe jest w przypadku osób menstruujących – wszelkie zakłócenia na tej trasie mogą bowiem skutkować czasowymi zaburzeniami miesiączkowania. Podobnie rozbieżności na wyżej wspomnianej osi dotyczą między innymi ludzi borykających się z zespołem stresu pourazowego. Nie sposób wykluczyć wpływu stresu na pandemiczne zawirowania cyklu – jest to jednak kwestia osobnicza, wymagająca konkretnej diagnostyki.

„Ogon covidowy” czyli długodystansowcy w koronie

Czy przedłużający się stan chorobowy może odpowiadać za zaburzenia miesiączkowania?

Zapominasz słów, masz problemy z koncentracją i skupieniem uwagi? „Na pewno masz mgłę covidową!” Faktycznie, coraz częściej pojęcie tak zwanego brain fog łączy się z koronawirusem. Nie jest to stan chorobowy, a raczej grupa objawów, do których – oprócz wspomnianych wcześniej – należą bezsenność czy chroniczne zmęczenie. Według badań około 25% osób po przebytym koronawirusie doświadcza dolegliwości ze strony układu nerwowego.

Proszę Państwa, oto on: tak zwany długi COVID, czyli stan, kiedy osoba, która przeszła zarażenie koronawirusem, boryka się z jego długotrwałymi powikłaniami. Stres związany z chorobą może negatywnie wpłynąć na zdrowie psychiczne – coraz więcej pacjentów_tek korzysta z opieki psychiatrów i psychoterapeutów, skarżąc się na stany lękowe czy depresyjne.

Pamiętaj, że zmagając się z nieregularnymi miesiączkami, należy w pierwszej kolejności wykluczyć inne schorzenia układu rozrodczego – osoby, których cykle miesiączkowe zmieniły się po przyjęciu szczepionki, powinny poddać się szczegółowej diagnostyce (USG, badania hormonalne).

Podobne

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Regularna porcja wiedzy prosto do Twojej skrzynki

Co tydzień dzielimy się z Tobą specjalnie wybranymi artykułami, które piszemy we współpracy z ekspertami medycyny i psychologii. Co Ty na to?

Wiedza w pigułce

Zaburzenia miesiączkowania w przebiegu choroby COVID-19 są obecnie przedmiotem badań na całym świecie – trzymamy rękę na pulsie i w artykule prezentujemy Wam obecny pogląd na tą kwestię.

  1. Istnieją medyczne przesłanki, które mogłyby wskazywać na związek PCOS z cięższym przebiegiem zakażenia. Konkretnie chodzi o mogące towarzyszyć Zespołowi policystycznych jajników anomalie, takie jak: insulinooporność, hiperinsulinemia czy hiperandrogenizm. Dodatkowo, niedobór witaminy D, który może odpowiadać za nieregularne miesiączki w PCOS, również jest korelowany z ryzykiem cięższego przebiegu choroby koronawirusowej. Obecnie brak jednak jednoznacznych dowodów medycznych, które mogłyby potwierdzić lub obalić wymienione założenia.

  2. Choroby tarczycy (takie jak jej nadczynność, niedoczynność czy Hashimoto) nie wpływają na większą zapadalność ani hospitalizację w przypadku COVID-19. Eksperci uspokajają, że ewentualne zmiany w pracy gruczołu tarczowego będące konsekwencją choroby koronawirusowej są czasowe i ustępują po wyleczeniu jej objawów.

  3. Obecnie posiadane dowody nie wskazują na bezpośredni związek między przyjęciem szczepionki a zaburzeniami miesiączkowania.

  4. Dodatkowo, brak obecnie dowodów łączących szczepionkę przeciwko COVID-19 z zaburzeniami płodności. Przyjęcie preparatu nie wpływa także na rozwój płodu.

  5. Mówiąc o „ogonie covidowym” mamy na myśli zespół objawów i długotrwałych powikłań tej choroby. Do tych najczęstszych należą m.in. bezsenność, problemy z koncentracją czy chroniczne zmęczenie. Mogą wynikać one np. ze stresu, który wydaje się być nieodzownym elementem naszej walki z pandemią. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów – nie wahaj się skorzystać z pomocy i porady specjalisty_tki.

  1. M. Brzozowska, A. Karowicz-Bilińska, Rola niedoboru witaminy D w patofizjologii zaburzeń występujących w zespole policystycznych jajników, „Ginekologia Polska” 2013, nr 84, s. 456-460.

  2. Choroby tarczycy, https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/211942,choroby-tarczycy [dostęp z dn. 14.07.2021].

  3. How does COVID-19 impact the thyroid?, https://blogs.bcm.edu/2021/01/25/how-does-covid-19-impact-the-thyroid/ [dostęp z dn. 14.07.2021].

  4. I. Kyrou, E. Karteris, T. Robbins et al., Polycystic ovary syndrome (PCOS) and COVID-19: an overlooked female patient population at potentially higher risk during the COVID-19 pandemic, „BMC Medicine” 2020, vol. 18, https://bmcmedicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12916-020-01697-5 [dostęp z dn. 14.07.2021].

  5. K. Li, G. Chen, H. Hou et al., Analysis of sex hormones and menstruation in COVID-19 women of child-bearing age, „Reproductive BioMedicine Online” 2021, vol. 42, i. 1, p. 260-267.

  6. A.S.M. Moin, T. Sathyapalan, S.L. Atkin, A.E. Butler, Renin-Angiotensin System overactivation in polycystic ovary syndrome, a risk for SARS-CoV-2 infection?, „Metabolism Open” 2020, vol. 7.

  7. G. Morgante, L. Troìa, V. De Leo, Coronavirus Disease 2019 (SARS-CoV-2) and polycystic ovarian disease: is there a higher risk for these women?, „The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology” 2020.

  8. E.J. Mundell, Coronavirus Can Infect, Inflame the Thyroid, https://www.webmd.com/lung/news/20200522/coronavirus-can-infect-inflame-the-thyroid#1 [dostęp z dn. 13.07.2021].

  9. B. Piwońska-Solska, Podostre zapalenie tarczycy, https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/80749,podostre-zapalenie-tarczycy [dostęp z dn. 14.07.2021].

  10. N. Rafique, M. Al-Sheikh, Prevalence of menstrual problems and their association with psychological stress in young female students studying health sciences, „Saudi Medical Journal” 2018, vol. 39, i. 1, p. 67-73.

  11. Thyroid disease and coronavirus (Covid-19), https://www.btf-thyroid.org/News/thyroid-disease-and-coronavirus-covid-19 [dostęp z dn. 14.07.2021].

  12. Women with polycystic ovary syndrome at significantly increased risk of COVID-19, study finds, https://www.birmingham.ac.uk/news/latest/2021/03/polycystic-ovary-syndrome-covid-research.aspx [dostęp z dn. 13.07.2021].

Autor_ka

Dominika Olchowik

Redaktorka tekstów w serwisie You KNOW.

Zobacz inne artykuły

Weryfikacja merytoryczna

lek. Karolina Rasoul-Pelińska
Ginekolog

Ginekolożka, pracuje w klinice zajmującej się ginekologią onkologiczną. Dyżuruje także na sali porodowej.

Zobacz inne artykuły

Cykl menstruacyjny

Suchość pochwy – jak z nią walczyć?

Kojarzony z menopauzą problem niedostatecznego nawilżenia pochwy może dotyczyć osób w różnym wieku. Co powoduje suchość pochwy i jak poradzić sobie z tą (dla wielu osób – wstydliwą) przypadłością?

Ewa Stanicka